Аграрлық саладағы инновациялық қызмет [ 73 бет ]

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ.........................................................................................................

1 АГРАРЛЫҚ САЛАДАҒЫ ИННОВАЦИЯЛЫҚ ҚЫЗМЕТТІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Инновация түсінігі, негізгі мақсаттары және оның түрлері...............
1.2 Аграрлық саладағы инновациялық қызметтің түсінігі...................
1.3 Аграрлық саладағы инновациялық қызметті ұйымдастырудың шетелдік озық тәжірибелер............................................................
1.4 Қазақстандағы АӨК – нің жағдайын талдау...........................
1.5 АӨК инновациялық қызметті жетілдіру жолдары........................

2 «ҚАЗАГРОИННОВАЦИЯ» АҚ – НЫҢ ҚЫЗМЕТТЕРІНЕ ТАЛДАУ
2.1 «ҚазАгроИнновация» АҚ – ның ұйымдастырушылық – құқықтық және экономикалық негіздері........................................................................
2.2 Ұйымның негізгі мақсаттары мен мәселелері, функциялары.........
2.3 Негізгі атқаратын қызметтері – оларға экономикалық талдау..............................................................................................................
2.4 «ҚазАгроИнновация» АҚ – ның ұйымдастыру жүйесіндегі артықшылықтары мен кемшіліктері..............................................................

3«ҚАЗАГРОИННОВАЦИЯ» АҚ – НЫҢ ҚЫЗМЕТТЕРІННІҢ ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ
3.1Қазақстан Республикасының 2020 жылға дейінгі стратегиялық даму жоспарындағы және ұлттық инновациялық жүйесіндегі «ҚазАгроИнновация» АҚ – ның орны және рөлі...................................
3.2«ҚазАгроИнновация» АҚ – ның даму бағыттары, перспективалар...................................................................................................
3.3 «ҚазАгроИнновация» АҚ – ның қызметінің жетілдіру жолдарының
экономикалық тиімділігі..................................................................................

ҚОРЫТЫНДЫ........................................................................................

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ...................................................
Кіріспе

«ҚазАгроИнновация» АҚ (бұдан әрі – ҚАИ) 2007 жылдың 16 шілде күні Қазақстан Республикасы Үкіметінің № 409 2007 жылдың 22 мамырдан бастап қаулысына сәйкес, Қазақстан Республикасы Ауыл шараушылығы министрлігінің 25 мемлекеттік аграрлық ғылыми-зерттеу ұйымдардың қосылу жолымен құрылған.
«ҚазАгроИнновация» АҚ мемлекет акциялардың 100 %-ы Қазақстан Республикасы Үкіметінің иелігінде.
Соңғы жылдары Қазақстан агро-өнеркәсіптік комплексін басымдылық қолдау бойынша дәйекті саясатын жүргізуде. Аграрлы секторында бәсекелестікті ұлғайтуда аграрлық ғылым мен агро-өнеркәсіптік комплексінің инновация жүйесінде негіздерді құру рөльдері аса маңызды. Жаңа идеяларды, агро-өнеркәсіптік комплексін дамытудағы технологиялар мен бағыттарды қолдану ауыл шарыуашылық өндірісінің тиімді пайдалануда өзекті сыңар болып табылады.
«ҚазАгроИнновация» АҚ мемлекеттік қолдаумен өзінің қызметі барысында қысқа мерзімде агро-өнеркәсіптік комплексін технологиялық және ғылыми дамытуда бірқатар жүйелік шараларға кірісті. Бұған аграрлы ғылымның жаңа басқару моделі басшылық етеді, әлемнің ең тиімді тәжірибені ескере отырып, корпоративті басқару, ашықтық және тұнықтылық принциптерімен сәйкес қалыптастырылған. «ҚазАгроИнновация» АҚ агро-өнеркәсіптік комплексінің инновациялық қызметінің барлық қатысушыларына ашық түрде және ғылыми жетістіктері бойынша ақпараттық қол жетімділіктер принциптеріне жұмыс жасайды.
Компания өзінің еншілес ғылыми-зерттеу ұйымдарымен және тәжірибелі шаруашылықтармен бірге 2009-2011 жылдары агро-өнеркәсіптік комплексінің қажеттіліктері мен белгілі сұрақтарды шешуге бағытталған ғылыми зерттеулерді орындайды. 2009 жылдан бастап «ҚазАгроИнновация» АҚ агротехнологияларды коммерциялау және трансферттеу ортасында жобаларды іске асыруға, ауыл шарушылығында инновациялық тәжірибені енгізу және тарату жүйесін, селекция-тайпалық жұмыстың дамуы мақсатында ірі қара мал ұрықтарын трансплантациялау технологияларын өндірістік енгізуге кірісті (селекциялық жылыжайдың құрылысы, мал мен өсімдік шаруашылығындағы биотехнологиялық профилі бойынша заманауи заманға сәйкес лабораториялар құрастыру, тұқымтану жүйесінің дамуы және т.б.).
Агро-өнеркәсіптік комплексінің ғылыми-зерттеу ортасында адам ресурстардың даму шаралары, инновацияларды енгізу жергілікті бюджеттен қаржыландыру, ғылымға меншікті инвестицияларды тарту, роялти механизмдерін енгізу жолы бойынша ғалымдарды экономикалық түрде ынталандыру нормалары жүргізіледі. Жасалатын шаралар халықаралық стандарттарға сай ғылыми-зерттеу жұмыстарын өткізу үшін жағдайлар жасайды, «ҚазАгроИнновация» АҚ институттарында жұмыс жасау мақсатында әлемдік деңгейдегі ғалымдарды тартады, және қорытындысында нарыққа жылдам түрде тиімді ғылыми зерттемелер мен технологияларды береді.
Соңғы 3 жыл ішінде «ҚазАгроИнновация» АҚ ғалымдарымен мемлекеттік сортын байқаушыларына 165 жаңа ауыл шаруашылық және басқа да түрлердің сорттары мен дубаралары құрастырылып берілген; ауыл шаруашылық құстар мен малдардың тізімі мен түрлердің 23 жынысы құрастырылып мақұлданды. 79 патент пен 238 инновациялық патент қабылданды.
Ғылыми жетістіктер нақты өндіріске кіргізіледі. Соңғы жылдары қазақстандық селекциясының бидай сорт үлесі республиканың солтүстік аумақтарында орташа 60-70% өсті. 2009 жылы ресурстарды қорғайтын технологиялар бойынша бидай танаптың аймағы 10,3 млн гектарға немесе 61 % дейін, 2003 жылы бұндай технология 1,0 млн гектардан аз емес аумаққа қолданды.
Қазіргі кезде мемлекеттің агро-өнеркәсіптік комплексінің ғылыми әлеуеттің басым бөлігі «ҚазАгроИнновация» АҚ шоғырланған, бұл халықаралық ғылыми қоғамдастықта аграрлық ғылымның маңызын ұлғайтуға мүмкіндік берді. Халықаралық ұйымның қызметтестік векторы ғылыми зерттеулердің қорытындылары өндірісте кеңінен пайдалынатын және ауыл шаруашылық зерттеулер ойдағыдай дамыған озық аграрлық мемлекеттеріне бағытталған. «ҚазАгроИнновация» АҚ ғылыми институттары Аргентина, АҚШ, Канада, Австралия, Израиль, Бразилия, Евроодақ мемлекеттері, Ресей, Украина, Кеңес топтарының халықаралық зерттеулер орталықтардың (СИММИТ, ИКАРДА, ИРРИ, ИВМИ, СИР және т.б.) ғылыми-аграрияларымен сәтті жұмыс жасалуда.
Мемлекетіміздің экономикалық индустриалды-инновациялық даму кезеңінде Президентіміз Н.Ә.Назарбаев ғылым алдында, соның ішінде аграрлы ғылымда технологиялық даму процестердің жылдамдату мәселелерін қамтамасыз ету және өте тиімді инновациялық технологиялар мен жаңа білімдер негізінде өндірістің модернизациялану мақсаттары болады. «ҚазАгроИнновация» АҚ экономиканың аграрлы секторындағы рөлі өсуде екенін сезіне отырып, мемлекеттің Елбасымен белгіленген мақсаттардың тиімді шешуіне компанияның басшылығы мен ғылыми ұжымдар бар ұйымшыл, интеллектуалды, қаржылық ресурстарын қолданады.
Қолданылған әдебиеттер тізімі

1. Многоукладность экономики в АПК и приоритеты его развития // ІІ «Модернизация межгосударственных интеграционных связей центральноазиатских стран» II Туркестанский интеграционный форум стран Центральной Азии, 3-часть, МКТУ им. Х.А.Ясави. – Туркестан, - 2006. c. 70-73. (бірлескен авторлықпен).
2. Состояние социальной инфраструктуры села и ее развитие в регионах // «Модернизация межгосударственных интеграционных связей центральноазиатских стран» II Туркестанский интеграционный форум стран Центральной Азии, 3-часть, МКТУ им. Х.А.Ясави. Туркестан, 2006. c.297-302. (бірлескен авторлықпен).
3. Развитие инновационных процессов в агропромышленном производстве // Материалы Международной научно-практической конференции – Шымкент, 2007, 5-том, c.269-271. (бірлескен авторлықпен).
4. Инвестиция көлемінің ауылшаруашылығы өндірісіне әсерін статистикалық-математикалық талдау // Халықаралық ғылыми-практикалық конференциясының материалдары. – Шымкент, 2007. б.140-147. (бірлескен авторлықпен).
5. Развитие инновационной системы – фактор конкурентоспособности сельского хозяйства // Материалы Международной научно-практической конференции – Шымкент, 2007, 5-том, с.138-140. (бірлескен авторлықпен).
6. Етті құс шаруашылығын дамытудың ұйымдастырушылық нысандары. // Халықаралық ғылыми-практикалық конференциясының материалдары. –Шымкент, 2007. б.69-73. (бірлескен авторлықпен).
7. Ауыл шаруашылығын мемлекеттік реттеу тетіктері // Халықаралық ғылыми-практикалық конференциясының материалдары. - Көкшетау, 2008. б.111-114. (бірлескен авторлықпен).
8. Интеллектуальная собственность в АПК // Вестник МКТУ им. Х.А.Ясави. – Туркестан, 2008, №3. с.312-318.
9. Аймақтағы агроөнеркәсіп өндірісінде инновациялық үдерістің негізгі бағыттары // Қ.А.Ясауи атындағы ХҚТУ Хабаршысы. – Түркістан, 2009. №1(64). б.387-391.
10. Агроөнеркәсіп өндірісінде инновациялық үрдісті дамытудың ерекшеліктері // ҚР Білім және Ғылым министрлігінің ғылыми журналы «Ізденіс-Поиск». – Алматы, 2009. №2. б.11-14. (бірлескен авторлықпен).
11. Ауыл шаруашылығындағы инновациялық процестерді басқару жүйесін жетілдіру // Халықаралық ғылыми-практикалық конференция. – Тараз, 2009, б.48-51.
12. Оңтүстік Қазақстан облысы агроөнеркәсіп кешенінің бүгінгі ахуалы және ондағы инновацияларды игеру тиімділігін бағалау // Халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция. – Түркістан, 2010. б.181-186.
13. Инновацияларды басқарудың мәні мен олардың жіктелуі // Қ.А.Ясауи атындағы ХҚТУ Хабаршысы. – Түркістан, 2010. №1. б.162-164.
14. «Инновациялық қызметті мемлекеттік қолдау туралы» Қазақстан Республикасының 2006 жылғы 23 наурыздағы Заңы;
15. «Инвестициялар туралы» Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 8 қаңтардағы Заңы;
16. http://www.minagri.kz
17. www.agroinnovations.kz
18. А.Н. Дәуренбекова, А. Сауқымбек; Кәсіпорынның индустриялық-инновациялық даму бағдарламасын қалыптастыру. б.127-145
19. Абдыгаппарова С.Б. Инновационный потенциал Казахстана: механизм активизации: Монография / С.Б.Абдыгаппарова. – Алматы: Экономика, 2001. б.45-120
20. Абдиев К.В. , Алкеев К.Н. «Индустриально-инновационное развитие РК» опыт, задачи, перспективы. 2004г. б.126-150
21. Кембаев Б.А., Ахметов Р.И., Тулебаев А.К., Дзекунов В.П. Инновационная деятельность в Республике Казахстана; состояние и проблемы развития. Аналитический обзор. Алматы. Казгос. ИНТИ. 2002. б. 147-169
22 .Направления совершенствования инновационной политики государства в условиях ограниченности инвестиционных ресурсов // Вестник регионального развития. – 2009. – №4 –0,4 п.л.
23 .Принципы и приоритеты инновационно-технологического развития агропромышленного комплекса Казахстана // Вестник регионального развития. – 2010. – №1. – 0,5 п.л.
24 .Условия и предпосылки развития венчурного финансирования инновационных процессов // Вестник КазГАТУ. – 2010. - №2. – 0,5 п.л.
25 .Рыночные механизмы коммерциализации инновационной деятельности // Вестник КазГАТУ. -2010. - №3. – 0,6 п.л.
26 .Теоретические основы устойчивого инновационного развития национальной экономики // Вестник ЕНУ. – 2010. -№2. – 0,5 п.л.
27 .Формирование и развитие региональной инновационной системы в Казахстане // Вестник ИЭИ. - 2010. - №2. – 0,5 п.л.
28 .Приоритетные направления инновационной модернизации национальной экономики // Вестник КЭУК. – 2010. -№1. – 0,5 п.л.
29 .Теоретические основы формирования и развития национальной инновационной системы в современной экономике // Вестник регионального развития. – 2010. – №2 – 0,6 п.л.
30 .Приоритеты инновационной политики государства на современном этапе // Вестник КЭУК. 2010. - №2. – 0,4 п.л.
31 .Проблемы и перспективы инновационного развития агропромышленного комплекса Казахстана // Вестник КарГУ. – 2010. - №3. – 0,5 п.л.
32 .Повышение роли уполномоченных государственных органов в стимулировании инновационно-технологического развития АПК // Вестник регионального развития. – 2010. – №3. – 0,7 п.л.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.........................................................................................................
1 АГРАРЛЫҚ САЛАДАҒЫ ИННОВАЦИЯЛЫҚ ҚЫЗМЕТТІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ ... ... ... ... ... және оның түрлері...............
1.2 Аграрлық саладағы инновациялық ... ... ... ... ... ... ұйымдастырудың шетелдік озық ... ... АӨК - нің ... ... АӨК ... ... жетілдіру жолдары........................
2 АҚ - НЫҢ ҚЫЗМЕТТЕРІНЕ ТАЛДАУ
2.1 АҚ - ның ... - ... және ... негіздері........................................................................
2.2 Ұйымның негізгі мақсаттары мен мәселелері, функциялары.........
2.3 Негізгі атқаратын ... - ... ... ... АҚ - ның ... ... артықшылықтары мен кемшіліктері..............................................................
3 АҚ - НЫҢ ... ... ... ... ... 2020 жылға дейінгі стратегиялық даму жоспарындағы және ұлттық инновациялық жүйесіндегі АҚ - ның орны және ... АҚ - ның даму ... ... АҚ - ның ... ... ... ... ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ...................................................
Кіріспе
АҚ (бұдан әрі - ҚАИ) 2007 ... 16 ... күні ... ... ... № 409 2007 ... 22 мамырдан бастап қаулысына сәйкес, Қазақстан Республикасы Ауыл шараушылығы министрлігінің 25 ... ... ... ұйымдардың қосылу жолымен құрылған.
АҚ мемлекет акциялардың 100 %-ы Қазақстан Республикасы Үкіметінің иелігінде.
Соңғы жылдары ... ... ... ... қолдау бойынша дәйекті саясатын жүргізуде. Аграрлы секторында бәсекелестікті ұлғайтуда ... ... мен ... комплексінің инновация жүйесінде негіздерді құру рөльдері аса маңызды. Жаңа идеяларды, агро-өнеркәсіптік комплексін дамытудағы технологиялар мен бағыттарды ... ауыл ... ... тиімді пайдалануда өзекті сыңар болып табылады.
АҚ мемлекеттік ... ... ... ... ... мерзімде агро-өнеркәсіптік комплексін технологиялық және ғылыми дамытуда бірқатар жүйелік шараларға кірісті. ... ... ... жаңа ... ... ... етеді, әлемнің ең тиімді тәжірибені ескере отырып, корпоративті басқару, ашықтық және тұнықтылық принциптерімен сәйкес қалыптастырылған. АҚ агро-өнеркәсіптік комплексінің ... ... ... ... ашық ... және ғылыми жетістіктері бойынша ақпараттық қол жетімділіктер ... ... ... ... ... ... ... және тәжірибелі шаруашылықтармен бірге 2009-2011 жылдары агро-өнеркәсіптік комплексінің қажеттіліктері мен ... ... ... бағытталған ғылыми зерттеулерді орындайды. 2009 жылдан бастап АҚ агротехнологияларды коммерциялау және трансферттеу ортасында жобаларды іске ... ауыл ... ... ... ... және ... жүйесін, селекция-тайпалық жұмыстың дамуы мақсатында ірі қара мал ұрықтарын трансплантациялау технологияларын ... ... ... ... ... құрылысы, мал мен өсімдік шаруашылығындағы биотехнологиялық профилі бойынша заманауи заманға сәйкес лабораториялар құрастыру, тұқымтану жүйесінің ... және ... ... ... ... адам ... даму ... инновацияларды енгізу жергілікті бюджеттен қаржыландыру, ғылымға меншікті инвестицияларды тарту, роялти механизмдерін енгізу жолы бойынша ғалымдарды экономикалық ... ... ... ... ... ... халықаралық стандарттарға сай ғылыми-зерттеу жұмыстарын өткізу үшін жағдайлар жасайды, АҚ институттарында жұмыс ... ... ... ... ... ... және ... нарыққа жылдам түрде тиімді ғылыми зерттемелер мен технологияларды береді.
Соңғы 3 жыл ішінде АҚ ғалымдарымен ... ... ... 165 жаңа ауыл шаруашылық және басқа да түрлердің сорттары мен дубаралары құрастырылып берілген; ауыл ... ... мен ... тізімі мен түрлердің 23 жынысы құрастырылып мақұлданды. 79 патент пен 238 ... ... ... ... нақты өндіріске кіргізіледі. Соңғы жылдары қазақстандық селекциясының бидай сорт үлесі республиканың солтүстік аумақтарында орташа 60-70% өсті. 2009 жылы ресурстарды ... ... ... ... ... ... 10,3 млн ... немесе 61 % дейін, 2003 жылы бұндай технология 1,0 млн ... аз емес ... ... ... мемлекеттің агро-өнеркәсіптік комплексінің ғылыми әлеуеттің басым бөлігі АҚ шоғырланған, бұл ... ... ... аграрлық ғылымның маңызын ұлғайтуға мүмкіндік берді. Халықаралық ұйымның қызметтестік ... ... ... ... ... ... ... және ауыл шаруашылық зерттеулер ойдағыдай дамыған озық аграрлық мемлекеттеріне бағытталған. АҚ ғылыми институттары Аргентина, АҚШ, Канада, ... ... ... ... ... ... Украина, Кеңес топтарының халықаралық зерттеулер орталықтардың (СИММИТ, ИКАРДА, ... ... СИР және т.б.) ... сәтті жұмыс жасалуда.
Мемлекетіміздің экономикалық индустриалды-инновациялық даму кезеңінде Президентіміз Н.Ә.Назарбаев ғылым алдында, соның ішінде аграрлы ғылымда технологиялық даму ... ... ... ... ету және өте тиімді инновациялық технологиялар мен жаңа білімдер негізінде өндірістің модернизациялану мақсаттары ... АҚ ... ... ... рөлі ... екенін сезіне отырып, мемлекеттің Елбасымен белгіленген мақсаттардың тиімді шешуіне компанияның басшылығы мен ғылыми ұжымдар бар ... ... ... ... ... ... саладағы инновациялық қызметің теориялық негіздері
1.1 ... ... ... ... және оның ... ... ... экономикалық сипаты мен дамуын анықтайтын маңызды факторлардың біріретінде бүкіл әлемде мойындалған ғылыми-техникалық прогресс (ҒТП) батыс және ... ... ... ... ұғымымен байланыстырылады. Бұл процесс жаңалық табуды білдіреді және ғылыми идеяның туылуынан оның коммерциялық іске асуына ... ... яғни ... ... тұтыну қатынастарының бүкіл жинағын қамтиды.
Инновациялық процестерді зертеудің маңыздылығы, бір жағынан, қоғам экономикасын көтеру үшін ... мен ... ... ... ... жағынан, Қазақстан Республикасында инновациялық дағдарысты жеңу жолдарын анықтау қажеттілігімен түсіндіріледі.
термині өтпелі экономика кезеңінде белсенді пайдаланады.С.б. , , және т.б ... ... ... ... ... анықтау үшін ғалымдардың әртүрлі көзқарастарымен танысу керек.
Инновация дегеніміз белгілі бір қажеттіліктерді қанағаттандыру үшін жаңашыл жаңалықтарды кешенді құру процесі, таралуы және ... ... ... ... ... ... ... В.Хартман, Э. Мэнсфилд, И.Шумпетер және т.б), инновация түсінігін өзінің зерттеу объектісі мен саласына байланысты тұжырымдар айтты. Мәселен, Б.Твисс инновацияны ... ... ... идея экономикалық мазмұнға ие процес ретінде анықтайды. Ал, Б.Сантоның пікірінше, инновация - бұл ... ... ... ... яғни ... мен ... ... қолдану арқылы қасиеттері жақсы өнімдер мен технологияларды құруға жеткізеді. Ал егер де ... ... ... ... негізделсе, онда оның нарықта пайда болуы қосымша табысты әкелуі мүмкін. И.Шумпетер инновацияны кәсіпкерлікпен тығыз байланысты өндіріс факторлардың жаңа ... ... ... ... ... әртүрлі анықтамаларын талдау нәтижесінде, инновацияның спецификалық мазмұнын өзгерістер құрайды, ал ... ... ... ... ... функциясы болатынын анықтадық.
Сонымен халықаралық стандарттарға сәйкес инновация - (инно-қ қызметтің соңғы нәтижесі) жаңа немесе жетілдірілген өнімге айналған, жаңа немесе жетілдірілген ... ... ... ендірілген, тәжірибе жүзінде пайдаланылатын немесе әлеуметтік қызметтерге қатысты пайдаланылатын ... ... ... ... ... ... ... поцесінде болатын ғылыми-техникалық, технологиялық және ұйымдастырушылық өзгерістердің жиынтығы ретінде анықтауға болады. Ал жаңашылдарды құру, тарату және ... ... цикл деп ... ... ... ... ... жаңа техникалық шешімін табу-өнер табыстарын құру;
2. ғылыми-зерттеу және тәжірибе конструкторлық жасалымдарды өткізу;
3. өнімнің сериялық өндірісін бір ... ... ... дайындау және ұйымдастыру;
5. нарыққа жаңа тауарды ендіру;
6. технологияларды үнемі жетілдіру жолымен жаңа нарықтард аорнығу, өнімнің бәсеке қабілеттілігін жоғарылату.
Инновацияның ... ... ... ... ... идеяларды бір жүйеге келтіру;
2. Идеяларды сұрыптау және жаңа өнім туралы идеяны ... жаңа ... ... ... ... жаңа ... ... нарықта тестілеу
6. өнім жөнінде маркетинг бағдарламасы негізінде өндіріске жаңа өнімді ... ... ... ... жаңа ... ... әлеуетінің дәрежесі бойынша 3 түрі бар:
1.Радикалды инновациялар - әдетте жаңа өнімдер мен технологиялар.
2.Комбинаторлы инновациялар - белгілі элементтердің жаңа үйлесімі. ... ... ... жаңа топтарын тарту немесе жаңа нарықтарды игеруге бағытталған.
3.Модификациялық инновациялар - нарықта бар өнімдерді жақсарту немесе толықтыруға бағытталған.бұл ... ... ... орнын сақтауға немесе күшейтуге негізделген.
Сонымен инновациялық поцесс, ол жаңалықтарды жүзеге асыру барысында болатын ғылыми-техникалық, технологиялық және ұйымдастырушылық өзгерістер жиынтығы.
Инновациялық ... ... ... ... ... ... тән. ... инновацияны енгізуде инновацияны енгізуде инновациялық процестің ішкі құрылымынсипаттау үшін бірнеше моделдердің типтері пайдаланылады. Иновациялық тізбек - инновациялық процестің ең ... ... ... ... ... ... немесе құрылымдық кезеңдерге бөлінген.[3]
Кәсіпорынның инновациялық қызметі -- бұл жаңа ... ... ... не ... көрсетуі, оларды өндірудің жаңа әдістерін қолдану мақсатындағы ғылыми-техникалық және зияткерлік ... ... ... Бұл жеке ... ... бірге жалпы пайдалы жаңалықтарға қоғамның мұқтажын қанағаттандыруы үшін пайдаланылады.
Инновацияның екі тұрпаты ... ... ... ... ... ... ... ретінде анықталады. Мұндай жаңалықтар негізінде жаңа технологияға негізделеді, не тіршілікте қолданылып жүрген технологияның жаңа түрінде пайдалануын ұштастырады.
Процестік инновация -- бұл ... ... ... ... ... және технологияны едәуір жетілдіру, жабдықтарды және өндірісті ұйымдастыруды өзгерту.
Жаңалық дәрежедегі инновация негізінде жаңа, яғни өткен отандық және ... ... ... жоқ және жаңа нәрсенің салыстырмалы жаңалығы болып ұсақталады. Негізінде өнімнің жаңа түрлері, технологиясы және қызмет көрсетуі басымдық абсолюттік жаңалықтарға ие ... және ... түп ... ... ... ... ... өзара байланысты процестердің және жаңалықтарды енгізу сатысының жиынтығын көрсетеді. Инновацияның өмірлік кезеңі уақыт аралығы ретінде идеяның дүниеге келуінен өндірістік ... алып ... ... инновациялық өнімнің негізінде анықталады.
Кәсіпорынның инновациялық қызметін әзірлеуде, енгізуде, жаңалықтарды пайдалануда косылатындары:
:: жаңалық идеяны өзірлеу, зертханалық ғылыми жұмыстар, онімнің жаңа ... ... ... жаңа ... жаңа ... және ... ... ғылыми-зерттеу және конструкциялық жұмыстарды жүргізу;
:: өнімнің жаңа түрлерін дайындау үшін шикізаттар мен материалдардың қажетті түрлерін таңдап ... жаңа ... ... технологиялық процесті әзірлеу;
:: қажетті өнімдерді дайындау үшін жобалау, жасау, сынақтан откізу және жаңа ... ... ... ... іс жүзіне асыруға багытталган үйымдастырушылық-басқарушылық шешімдерді әзірлеу және ... ... ... ... және ... ақпаратпен қамтамасыз етуді зерттеу және әзірлеу;
:: қажетті ғылыми-зерттеу және конструкторлық жұмыстарды жүргізу үшін дайындау, оқыту, жаңа мамандық беру және ... ... ... ... ... ... ноу-хау жұмыстарын жүргізу немесе қажетті құжаттарды алу;
:: инновацияны ... ... және ... ... ... экономика жағдайыида инновациялық қызметінің тиімділігін талдау қиындайды және көп сатылығын білдіреді. ... ... ... - жаңа ... және ... ... қажеттігін дәстүрлі қорытындылайтын техникалық деңгейдегі жеке көрсеткіштер және жаңа техника мен технологияның тиімділігі.
Техникалық-ұйымдастырушылық деңгейінің экономикалық тиімділігін ... ... және өз ... ... яғни техниканың, технологияның, ұйымдастырудың, басшылықтың және ғылыми-зерттеу және конструкторлық жұмыстар жөніндегі көрсеткіштерді әдіснамалық тұлға айыру қажет. Ең ақырында өндірістің техникалық-ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ... байқалады: еңбек, еңбек құралдары, еңбек заттары.
Міне, сондықтан да, мұндай экономикалық көрсеткіштер, еңбек өнімділігі, қор қайтарымы, материалды ... ... ... ... ... ... қарқынды ресурстарын пайдалануды қамтитын жаңа техника мен технологияның экономикалық деңгейін арттыру көрсеткіші болып табылады.
Жоғарыдағы ... ... ... ... қор ... материалды қажетсіну және айналым қаражатының айналымдылығы) қарқындатудың жеке корсеткіштері деп аталады. Бұларды талдау техникалық-ұйымдастырушылық деңгейінің нысаны бойынша жүргізу іқажет. Жеке ... ... ... ... де пайдаланылады.
Техникалық және үйымдық дамудың экономикалық тиімділігін арттыру шаралары мына ... ... ... ... ... үстелуі, жүмыс істеушілердің саны және еңбекақы қорының салыстырмалы ауытқуы;
:: материалдық қайтарымның ... ... ... ... шығындарының салыстырмалы ауытқуы;
:: негізгі өндірістік қорлардың қор қайтарымының үстелуі (қор сиымдылығының төмендеуі), негізгі ондіріетік қорлардың салыстырмалы ... ... ... ... ... үстелуі, (босатып алу немесе байлау) айналым қаражатының салыстырмалы ауытқуы;
:: қарқындату есебінен еңбек, материалдық және қаржы ресурстарын тиімді пайдалануда ... ... ... ... пайданың немесе өнімнің өзіндік қүнының үетелуі;
:: кәсіпорынның төлем қабілеттілігі және қаржы жагдайының көрсеткіштерінің үстелуі.
Қолданылатын техникалық және ... ... ... өндірістің мүмкіншілігімен тығыз байланысты. Өндірістің технологиялық деңгейінің ең үлкен ... ... ... ... технологиялық қарқындылық және технологиялық басқарылатын процестерге оның ... ... әсер ... байланысты болады.[5]
1.2 Аграрлық саладағы инновациялық қызметтің түсінігі
Экономикалық дамудың жаңа ұстанымын ғылым, инновациялық ... ... ... ... ... ... инновация ретінде қарастыру қажет. Осы себептен ғылыми білім, ... ... ... ресурс ретінде, өз кезінде ғылыми-техникалық дамуды және инновацияны игеруді жеделдетеді. Инновациялық үрдіс өздігінше басқа сипатқа ие болады, өндірістік ... ... ... ... ұйымдастыру және басқару құрылымдарына енеді.
Қазіргі уақытта өндіріске инновация мен ғылыми жаңалықтарды игеру жылдамдығы мен экономикалық және ... ... ... ... Кәсіпорындар мен фирмалар жаңа технологияны, жаңа білімді ізденуде, іргетасты зерттеулер жүргізуге ... ... ... ... тез ... мақсатында тікелей өндіріске инновацияны игеруді ұйымдастыруда.
түсінігі ретінде, дамытуды қамтамасыз ... ... рет ... ... онда ... ... инновациялық үрдіс пен кәсіпкерлік қызметті дамытудың үздіксіз байланысында қарастырса, Х.Фримен жаңа технологиялық жүйе мен ... ... ... ... ол жаңа ... ... инновацияны қызметтік жүйе ретінде қарастыруға мүмкіндік берді.
Қазақстанның агроөнеркәсіп өндірісінде инновациялық үрдісті дамытудың тұжырымдамасында инновациялық үрдіс деп ... ... ... Қазақстанда мемлекеттік мекемелер мен ұйымдардың аса көп нормативтік құжаттары бар, олар эканомиканың салаларында ... ... ... ... ішінде агроөнеркәсіп өндірісінде, мемлекеттік инновациялық саясаттың негізін белгілейді. ... , ... заңы және т.б. ... ... ... заң, ... ... әзірленді және бекітілді.
Осыдан келе, инновациялық үрдісті өндірістік-экономикалық жүйеде ғылыми және ғылыми-техникалық қызметтердің нәтижелерін жүйелі қолдануға ... ... ... және ұйымдастырушылық-басқарушылық кезеңдерін өзара байланыста және өзара тәуелділікте қарастыру ұсынылады. Инновациялық кезең жаңалықтың немесе ғылыми әзірлеменің пайда ... мен ... ... ... қолдану арасындағы уақыт мерзімін көрсетеді. Инновациялық кезеңнің ұзақтығы төмендегілерге байланысты: 1) өндірістің технологиялық деңгейіне, 2) игеруге ортаның бейімделу қабілеттілігі және 3) ... ... ... ... ... 1 ... ... инновациялық үрдістің кезеңдері мен ... мәні ... және ... ... құру
- саладағы мәселелерді шешу, идеялардың пайда болуы және оларды ҒЗЖ-ң жоспарына ендіру;
- іргетасты және қолданбалы зерттеулерді ... ... ... ... ... ... нысандары ретінде аяқталған ғылыми-техникалық әзірлемелерді рәсімдеу;
- ғылыми сыйымдылығы жоғары өнімдерді өндіру және ... ... ... оны ... ... ... ... (ауыл шаруашылығы ғылымы)
Инновацияны тарату
- инновациямен жұмыс істеу үшін АӨК мамандарын даярлау және қайта даярлау;
- АӨК ... ... ... ... ... инновацияны насихаттау;
- ауыл шаруашылық өндірісінде әртүрлі ұйымдастырушылық-құқықтық түрде кәсіпорындарды ақпаратпен қамтамасыз ету;
- ақпараттық-кеңестік қызметтің (АКҚ) жұмыстары және бұхаралық ... ... ... ... және ... әзірлеушілер
Инновацияны игеру
- инновация туралы тауарөндірушілерге ақпаратты жеткізу;
- тауарөндірушілердің инновацияны игерудегі ұйымдастырушылық-экономикалық тетіктері;
- инновацияны әзірлеушілер мен АКҚ және ... ... ... ... ... ... тауарөндірушілердің белсенді қызметі;
- инновацияға тауарөндірушілердің төлем қабілеттілік сұранысы.
Тауарөндірушілер және АӨК-ң
АКҚ-н бірлесе инновацияны әзірлеушілер
Инновацияны игерудің тиімділігі
- АӨК-де инновацияны игеру тиімділігі ... ... ... ... ... ... ... құру және оны өндірісте игеру шығындарына қатынасы бойынша анықталады.
Тауарөндірушілер және АӨК-ң
АКҚ-н бірлесе инновацияны әзірлеушілер
Қазіргі кезеңдегі ұлттық шаруашылықты ... ... ... мәселелерінің бірі - экономиканың агроөнеркәсіп саласын тұрақтандыру және дамыту барысында ... ... ... мән беру болып табылады. Осыған байланысты агроөнеркәсіп кешенін инновациялық дамыту және оның экономикалық тиімділігін арттыру жолдарын іздестіруге ... ... ... ... ие. ... ... ... мәні бойынша ғылым мен өндірісті бейнелейді, техникалық, биологиялық және химиялық құралдар мен ... ... мен ... ... ... үздіксіз қайта жаңалау, ауыл шаруашылық өндірісін агроклиматтық факторлар мен нарықтың талаптарына сай, ... ... ... ... қолдану үшін жағдай жасайды. Бұның барлығы ауыл шаруашылығы және қайта өңдеу өндірісінің интенсивтік дәрежесін көтеруге, инновацияны игерумен агроөнеркәсіп кешенінің ... ... ... өнімділігін арттыруға және қосымша пайда алуға мүмкіндік береді.
Қазіргі таңда агроөнеркәсіп өндірісінде инновациялық үрдістерді бейімдеу арқылы және ... ... ... және ... әлеуеттерін үйлесімді пайдалану факторларын есепке ала отырып, агроөнеркәсіп өндірісін жүргізуге бағытталған.
Агроөнеркәсіп өндірісінде ... ... ... негізінде технологиялық, техникалық құралдар мен қондырғылар, нақты агроклиматтық және өндірістік жағдайларды ... ала ... ... жаңа немесе жетілдірілген сорты мен нәсілді малдарды қолдану қажет. Сол үшін инновациялық үрдістерді дамыту, инновациялық қызметтердің жаңа ... ... ... ... ... ... есепке алу, ғылыми техникалық және инновациялық саясатты қалыптастыруға әдістемелік жанасуларды ... өте ... ... ... және өз ... табуды қажет етеді.[31]
Агроөнеркәсіп өндірісінде ең көп таралған инновация кәсіпорындарды басқару және ... егін ... мал ... ветеринария, механизация, электрофикация және өндірісті автоматтандыру, ауыл шаруашылық өнімдерін өңдеу және сақтау болады. Ұлттық шаруашылық жүйесінде ... мен ... ... ... ... ... және методологиялық аспектілерін ТМД елдерінің ғалымдары Л.Абалкин, Н.Кандратьев, Б.Санто, Б.Твисс, Р.Фатхудинов, Х.Фримен, ... ... ... ... және ... еңбектерінде қарастырылған.
Дамыған елдердің тәжірибесін үйренудегі жүйелік және ... ... ... агроөнеркәсіп саласына инновацияны ендіру мен инновациялық қызметтерді атқаруға жаңаша қарастыруға мүмкіндік береді және ауыл ... ... ... ... ... ұйымдастыру және оны дамыту үлгілерін ұсыну үшін ... ... ... ... ... ... ... мен тәжірибелік және аймақтық мәндері, нарықтық жағдайда ауыл шаруашылығы саласының индустриалды-инновациялық дамуын және олардың тиімділігін арттыру ... ... ... ... ... ... Ш.Купешев, М.Мамыров, Б.Мырзалиев, Т.Нурымбетов, М.Өскенов, ... ... ... ... ... және т.б. ... қарастырған.
Дегенмен, агроөнеркәсіп кешенінде шаруашылық қызметтердің түрлерінің өзгеруі және инновацияны ... ... және ... ... ету ... аймақтық агроөнеркәсіп өндірісінде инновациялық үрдістерді дамыту бойынша әдістемелік негіздерді анықтау, болашақта ... және ... ... ... ... етеді.[30]
Әлемде технологияның қарқынды түрде дамуы, нарықтардың жаһаңдандырылуы, техникалық және ... ... ... ... ... ... инновациялық теорияны әрі қарай жетілдіруді талап етуде.
Қазақстанда ғылымды, технологияны және инновациялық қызметті жоспарлаудың мәні 17 ... 2003 жылы №1096 ҚР ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының индустриялық-инновациялық даму стратегиясын бекіту туралы" бағдарламасына байланысты арта түсті.
Стратегия елімізде ... ... ... ... ... ... және ... саясатты белсенді жүргізуді қарастырады.
Бағдарламада дүниежүзілік экономиканың ғалымдануы аясында Қазақстан экономикасын бірқатар проблемаларға тап болып отырғаны және сол ... ... ... атап ... ... ... экономикасынын бір жақты шикізат бағыттылығы: әлемдік экономикаға ықпалдасуының әлсіздігі: ел ішіндегі салааралық және өңіраралык экономикалық ықпалдасуының ... ішкі ... ... мен ... ... тұтыну сұранысының мардымсыздығы; өндірістік және әлеуметтік инфрақұрылымның дамымауы; ... ... ... және ... ... ... ... ғылым мен өндіріс арасында ықпалды байланыстың болмауы; ғылыми-зерттеу және ... ... ... аз ... менеджменттін экономиканы ғаламдану процестеріне және сервистік-технологиялық экономикаға өтуге ... ... ... ... ... ... ... жүргізушінің мол тәжірбиесі жинақталған. Санаулы елдердің ғана бір өнімге тәуелділік ... ... ... өз өнеркәсібін әр тараптандыра алғанын атап өтуге болады.
Экспорттың құрылымын әр тараптандыру үшін индустриялық саясатты қолдану түрі ... ... ... ... ... ... және ... бағдарланған саясаттың мысалдарынан айқын байқауға болады. Негізінен осындай саясат қолданылған Латын Америкасы (Мексика және Бразилия) және Шығыс Азия ... ... және ... ... ... ... ... бағдарлану арқылы тұрақты экономикалық өркендеуге қол жеткізуге болатын секілді.
Индустриалды-инновациялық саясаттың мақсатына жету өнім ... ... ... ... ғана ... сондай-ақ адами және өндірілген капиталын үнемдеудің арқасында өңдеуші өнеркәсіптің қосымша құнын көтеруге мүмкіндік береді. Бұл өнімді қайта ... ... және ... ... ... ... әсерін тигізеді. Сонымен қатар, босаған еңбек ресурстарын, энергия мен материалдарды басқа да жаңа өнім ... ... ... ... индустриалды-инновациялық даму стратегиясының ерекшеліктері заңмен белгіленген шаралар арқылы экономика дамуына мемлекеттің араласуы мен ... пен жеке ... ... байланысында. Ол мемлекет нені және кімге өңдіру керектігін және қай жерде құрылыс жүргізуін көрсететін құрал емес, индустриалды-инновациялық дамудың негізгі ... күші ... жеке ... ... қалуы қажет, ал мемлекет экономиканың бәсеке қабілеттілігінің катализаторы болып, жеке кәсіпкерлерді инновация үрдісіне баулу ... ... ... ... стратегия экономика дамуының нақты анықталған басым секторларына ие емес. Негізгі басымдылық - шикізатқа бағытталмаған ... ... ... ... ... және экспортка бағытталған өндірістерді құру мен дамыту. Берілген тұрғы кәсіпкерлер үшін ... ... ... ... ... техникалық және ұйымдық жетілдіру жолы жатпайды. ... және ... ... жайт - ... пен ... ... ... енгізу үшін кедергілерді жою мақсатында заңнама базасын терең жетілдіру қажеттілігі
Қазіргі таңдағы экономикалық дамудың негізгі сипаттамаларының бірі оның ... ... ... ... ... ... ... отыратын технологиялар мен ғылыми-техникалық жаңалықтарға негізделгендігімен ерекшеленеді. Елдердегі техникалық тәртіптің ауысуы кезінде, яғни техникалық дамыған мемлекет ... ... ... ... мен жұмысшыларының біліктілігінің нашарлауына ұшырайды. Ал сол уақытта жаңа өндірістік-технологиялық жүйе құра ... ... ... ... ... ... ... орталығына айналады.[3]
2005 жылы Президентіміз Нұрсұлтан Назарбаевтің ҚР Парламенті палаталар отырысындағы қазақстан халқына Жолдауында дүние жүзілік сауда ұйымына (ДСҰ) тез ... өту ... ... ... ... отырып, Шанхай ұйымымен әріптестікке, ТМД елдерін реформалауға, ЕврАзЭС біріге отырып біріңғай экономикалық кеңістік (БЭК) құруды ... және ... ... ... ... ... ... жүзеге асыруға шақырған болатын.
Қазақстан Республикасында соңғы жылдары инновациялық қызметті ынталандыруда түрлі іс-шаралар атқарылуда. Солардың негізгілеріне тоқтала кетсек, 2001-2005 ... ... ... ... ... 2006 жылы ... ... жылдарда Стратегияны жүзеге асыру іс-шараларының Жоспары, және де ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының индустриалды-инновациялық даму стратегиясы негіз бола алады.
Стратегияның негізгі жағдайы ... 2030 ... ... даму ... басқа да бағдарламалар құжаттарына және сонымен қатар ҚР Президентінің тапсырмасына ... ... ... ... ... ... үш кезеңнен тұрады:
Бірінші кезең - ... ... - ... ... кезең - 2011-2015 жылдар.
Индустриалды-инновациялық даму стратегиясының бірінші дайындық ... ... ... болып:
Экономиканың барлық салаларын жүйелік реформалауда заңдық базаны ... ... ... қамтамасыз ету;
Экономиканың бәсекеқабілетті секторларын анықтау мақсатында зерттеулер жүргізу;
Ұлттық инновациялық жүйенің негізін қалыптастыру.[18]
Қазіргі таңда 9 салалық және ... ... ие ... ... ... Ол ... ... инновациялық жүйені дамыту мен қалыптастыру; құрылыс индустриасы, бұйымдық және конструкторлық жұмыстар, энергияны мемлекеттік сақтау және т.б. ... ... , , , , , , , және т.б сол ... ... ... заңдар мен заңдарға толықтырулар мен өзгертулер енгізілді. ... заң ... ... ... құжаттар кәсіпкерлікті дамыту, инновацияларды енгізу мен ынталандыруға оңтайлы жағдайлар жасауды қамтамасыз етеді. 2005 жылдың 13 мамырында күшіне ... заң ДСҰ - ң ... сай ... ... барьерасын техникалық реттеу жүйесін әкелуге мүмкіндік береді. ... ... ... ... ... жаңа екі деңгейлі құжат құрылымын жасау көзделіп отыр. Оларға міндетті сипаттағы техникалық регламент және де ... ... ... ... ... ... ҚР-н дамытудың мемлекеттік институттар жүйесі қалыптасты. Бұл институттар Ұлттық экономикадағы стратегиялық, ірі ... ... мен ... ... ... болады.
Ғылыми-техникалық және өндіріс-әлеуеті саласындағы өнімдерге негізгі бағыт қазіргі заманғы инфрақұрылымдар ды ... ... ... етуші ғылыми базалар негізінде: Байқоңыр, Курчатов, Приозерск, Степногорскіде мамандануды ескере отырып, сонымен қатар ғылыми-техникалық және өндірістік ұйымдар мен кәсіпорындары бар ... ... ... ... ... ... адами- капиталдың жетілдіруі. Осыған байланысты стратегияны жүзеге асыру ... ... ... ... ... ... ... және жоғары технологиялық өндіріс салаларында маңызды құрылымдық қайта құрулар болады. Экспорт дифференциалданады да ... ... ... ... ... шығу ... ... Қазақстан экономикасының әлемдік интеграциясына тереңдеуі тек шикізат өнімдері арқылы ғана емес, сондай-ақ дайын өніммен инновациялық қызмет арқасында ... ... ... емес ... ... күрт азаяды. Кәсіпорындардың қаржы-шаруашылық қызметінің мөлдірлігі қамтамасыз етіледі. Инвестиция, технология трансферті ... және ... ... ... ... ... ... инженерлік, техникалық жұмыс кадрларын даярлау жүйесі үшін Қазақстанның деңгейі жоғарылайды.
Қазіргі уақытта Қазақстан Республикасы Президентінің 2006 жылдың 16 наурыз ... №65 ... және ... ... Үкіметінің сол жылдың 15 сәуір айындағы №286 ... ... ... даму ... қатысты холдингтік компанияларды басқаруға құрылды.[16]
1.3 Аграрлық саладағы инновациялық қызметті ... ... озық ... ... көрсеткендей, инновациялық қызмет мемлекеттік басқаруды және едәуір қаржыны салуды ... ... ... ... ... ... әсер етеді: ғылыми-зерттеу жұмыстарына жұмсалатын шығын көлемі; ғылыми сыйымдылығы жоғары өнімді жасауға қабілетті ғылыми қызметкерлердің ... ... ... саны мен ... ... қызметтің инфрақұрылымы; инновация негізінде еңбек, материал және қаржы қорларын тиімді қолдануға қабілетті салалық басқаруды ұйымдастыру. Мынаны ескеру қажет, егер ... ... ... ... ... ... инновациялық кезеңнің ұзақтығы 5-6 жылды құраса, дамушы елдерде 15-тен 25 жыл аралығында болуда.
Көп ... ... ... дамудың негізіне және технологиялық дамуға қызмет ету ғылым, өндіріс және қоғам арасындағы өзара қарым-қатынас жүйесінің қалыптастырылуына және ... ... ... ... оның ... ... ... бойынша ғылыми зерттеуден өндіріске енуін анықтайды. Әрбір мемлекетте, бірінші жаңалығы экономиканың инновациялық дамуына мән беріледі, ұлттық ... жүйе ... ... ... ... оң және кері әсер ететін факторлар мен жағдайлар жиынтығы әсер етеді. Сол себептен диссертациялық жұмыста инновациялық үрдістің ағымына оң және кері әсер ... ... ... ... ... ... ... инновациялық үрдістің үш түрі бөлініп көрсетілуде:
-қарапайым ішкіұйымдық (ұйымаралық), ол жаңашылдықты әзірлеу және оны бір кәсіпорынның ішінде қолдануды ұсынады, бұл ... ... ... ... түрінде болмайды;
- ұлғаймалы, жаңашылдықтың бірнеше өндірушілері бар болуы, жалғыз өндірушінің монополиялық үстемділігін бұзу;
-тауарлы, бұл ... кем ... екі ... ... жаңашылдықты өндіруші және тұтынушы ретінде әрекет етеді, ал жаңашылдық тауар көрінісінде болады.
Қазақстанның агроөнеркәсіп кешеніндегі инновациялық ... ... ... ... тарихи-дәстүрлі технологиясынан басқа, келесілерді айтуға болады:
- ауыл шаруашылық өнім ... ... ... түрінің және оны өндірістегі қолдану мерзімінің ұзақтық айырмашылығы;
-шаруашылық қызметті жүргізуде аймақтар арасында табиғи және экономикалық жағдайлар бойынша айырмашылығы, ауыл ... ... ... ... ... мен бір-бірінен қашықтығы;
-ауыл шаруашылығының ғылыми-техникалық өнімді өндіруші ұйымдар мен мекемелерден оқшау болуы;
-ауыл шаруашылығы өндіріне ... ... ... ... ... ... ... инновацияны игерудің төмен қарқыны.
Әлемдік шаруашылықтың интеграциялық жағдайында халықаралық аспектіде инновациялық саясаттың ... - ... және ... - ұлттық бәсекеге қабілеттілікті күшейту болып табылады. Мысалы, АҚШ ғылыми-техникалық саясатын ... ... ... ... ... ... негізделеді.
Жапонияда 80 жылдарда ҒТҮ мемлекеттік реттеу тұжырымдамасында болған ең күрделі өзгеріс, жуырдағы он жылдықта осы мемлекеттің көзқарасы ... ... оны ... салада және өндірісте әлі де қалыптаспаған әлемдік көшбасшы қатарына шығару (жаңа материалдар, микроэлектроника, биотехнология және т.б.).
Жетекші ... ... ... ... Францияда) ұлттық мемлекеттік ұйымдар ұлттық ғылыми-техникалық әлеуетті қалыптастыруда, корпорацияларды қолдауда мәнді рөл ... олар жеке ... және ... ... ... ... ... жаңашылдық тәуекелінің факторын ескере отырып, шығармашылық ізденіске және инновациялық шешімді жедел ендіруді ынталандырудың ... ... ... ... ... ... қызметті басқару әдісі аудандық деңгейде белгілі ұстанымда анықталады, кестеде көрсетілген мақсат пен ... ... ... ... ... негізгі мақсаты кезеңнің барлық қатысушыларының басымды экономикалық әрекетінің жүйесін жасау, бұл ... ... ... жетістіктерді ендіруді қамтамасыз етуге мүмкіндік береді, ғылыми, өндірістік және қор ... ... ... ... ... ... инфрақұрылымның қалыптасуы мен дамуына әсер ететін факторлар жүйесін талдау оны жетілдіру тетігін кешенді ... ... ... ... ... ... техниканы сатып алуға берілетін тікелей дотациялар қазіргі кезеңде өте ... ... ... жеке ... ... ауыл ... ... олар кеңінен қолданылды. Батыс Еуропа елдерінде фермерлер қажетті техниканың бір бөлігіне ие, ал ... ... олар ... жоқ. Яғни ауыл шаруашылығында мердігерлердің (МТБ, машиналық рингтер және т.б.) техникасын пайдаланады.
Индустриалды-инновациялық даму сипатындағы ауыл ... ... ... ... ... ... ... республикалық және жергілікті бюджет құралы, сол сияқты мемлекет бақылауындағы кәсіпорындар (ұлттық компания, мемлекеттік кәсіпорындар) ... ... даму үшін ... және ... ... ... сала ғана ... қажет.
Келешекте ауыл шаруашылығы саласын тұрақты дамытуды жетілдіру бойынша инновациялық іс-шараларды жүзеге асыра отырып, өзіндік құны ... ... ... өнім өндіру арқылы ғана әлемде бәсекелестікте өз орнымызды ала отырып, төмендегі нәтижеге ие боламыз:
-техникалық құрал-жабдықтармен ... ... және ... ... ... зиянкестермен күрес жұмыстарын тиімді жүргізуге мүмкіндік береді;
-агротехникалық іс-шараларды жүргізгенде қуатты, өнімділігі жоғары ... ... ... мүмкіндігін арттырады;
-минералды тыңайтқыштар жүйелі түрде пайдаланылады;
-өндірілген өнімді тиімді бағамен ... және ... ... ... жоғары өнім өндіруге ықпалы тиеді.
Бұл үшін ауыл ... ... ... ... ... ... бойынша мына бағыттар ұсынылады:
-ауыл шаруашылық саласына инвестиция тартуда ең алдымен аймақтық ерекшеліктерін зерттей ... ауыл ... ... ... ... ... ... берілетін жеңілдетілген несиелер, жанар-жағар май, субсидия беру тетіктерінің құқықтық базасын дайындау;
-аймақтардың ауыл шаруашылық ... ... ... ... ... ... шет ... тәжірибесін зерттеп, оны жүзеге асыру қажет.[28]
Өзіме берілген мүмкіндікті пайдалана ... ... биыл 40 жыл ... ... Ресей Ауыл шаруашылығы ғылымдары академиясы және Сібір бөлімшесінің жылдық жалпы жиналысы мен ғылыми сессиясына ... ... үшін ... ... ... рұқсат етіңіздер. Сондай-ақ, бүгінгі мерейтой күніне байланысты құрметті Александр Семенович Донченкоға Қазақстан Республикасының Ауыл шаруашылығы министрі А.Қ.Күрішбаевтың және Қазақстан ... ... ... ... сіздерге жеткізуге рұқсат етіңіздер (АШМ мен ҚАИ-дың құттықтау хаттары табыс етіледі).
Ресейлік әріптестермен аграрлық зерттеулерді және ... ... ... ... тереңдетуге Қазақстан ғалымдарының мүдделі болуына Қазақстан мен Ресей арасындағы өзара тиімді стратегиялық серіктестік ... да, ... ... ... ... ... ... өзара қарым-қатынасымыздың деңгейін арттыру үшін қажет маңызды резервтер мен ... бар ... де ... болып отыр.
Қазақстандағы аграрлық ғылымның қазіргі жай-күйі мен даму ... ... ... ... ... ... ... Мемлекет басшысы Н. Ә. Назарбаев аграрлық ғылым мәселелеріне баса назар аударып, мынадай басым ... ... ... -- АӨК ... дамытуға арналған ғылыми зерттеулер мен технологиялық серпін;
екінші озық технологияларды трансферттеу және әлемдік ғылым ... ... ... ... ... -- ... ... және ғылымды қаржыландыруға меншік инвестицияларды тарту.
Әлемдік ғылым да осы бағыттарда дамып келе жатыр, аграрлық ғылымда жүргізіліп жатқан реформалар да ... ... ... ... айында Қазақстан Республикасы Үкіметі экономиканың аграрлық секторындағы технологиялық серпінді қамтамасыз ету ... ... ... Ауыл ... ... 25 ... ... базасында акционерлік қоғамын құрды. Осыған орай компанияға мынадай Миссия жүктелген болатын:
- ... жаңа ... ... ... ... енгізу;
- шетелдік перспективалы технологияларды меңгеру (трансферт);
- ғылыми-техникалық және инженерлік-техникалық қызметтер көрсету;
-АӨК білім беру (тарату) арқылы экономиканың аграрлық секторын ... ... ... қамтамасыз ету.
Жүктелген міндеттерді атқару үшін:
- ҒЗТКЖ сапасы мен нәтижелілігін арттыру;
-білім таратудың ... ... ... ... ... ... үшін сапалы ғылыми-техникалық және инженерлік қызметтер көрсету;
-жан-жақты ғылыми-техникалық және инновациялық инфрақұрылым құру және дамыту;
-жалпы ғылыми-техникалық ізденіс пен инновациялық прогреске ... ... ... ... қол жеткізу арқылы қазіргі заманға лайық басқару моделін құруды және іске асыруды көздейтін, Аграрлық ғылымның дамуын тану ... ... ... АҚ құрамында бүкіл еліміздің аумағы бойынша филиалдарының кең жүйесі бар (26 филиалымен) 22 ғылыми-зерттеу институты, Агротехнологияларды трансферттеу және ... ... Мал ... және ... ғылыми-инновациялық орталығы, Агроөнеркәсіп кешеніндегі экономикалық саясатты талдау орталығы қамтылған. Биылғы жылы Республикалық мал шаруашылығын ... ... ... ... компанияның құрамына енді, Ауыл шаруашылығы министрлігінің 14 тәжірибе шаруашылығын біздің ... ... беру ... Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы қабылданды. Компанияның ғылыми және инновациялық қызметі АӨК дамыту салаларын және еліміздің барлық өңірлерін түгелдей қамтиды.
Ғылыми зерттеулердің ... ... ... кең ... ... ... жобаларды басқарудың жаңа моделін енгізу басталды, оның мәнісі -- бүкіл зерттеулер ортақ ... мен ... ... ... ... ... кооперацияланған. Осының нәтижесінде қазіргі уақытта ғалымдар кешенді тұрғыда әзірленген түпкілікті ғылыми өнімді коммерцияландыру және өндіріске енгізу үшін ... ... жылы ... орындалған 367 тапсырманың орнына, аграрлық нарықтың нақты қажеттіктеріне бағытталған, ғалымдардың ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілермен тікелей қарым-қатынасы барысында әзірленген 36 кешендік ... ... іске ... ... ... басқарудың жаңа моделін ғылыми жобалармен ұйымдық қамтамасыз ету мақсатында құрылған Ғылыми-техникалық комиссияның ... 23 кісі бар, оның 18-і ... ... ... 9-ы ... ... Ұлттық ғылым академиясының академиктері) және бесеуі ғылым кандидаты.
Осылайша, ғалымдар мен өндірушілердің өздерінің пікірлерін сараптауға, сондай-ақ АӨК дамытудың басым бағыттарын есепке ала ... ... ... бағалауға мүмкіндік беретін, ғылыми зерттеулерді басқарудың жаңа жүйесі енгізілді.[19]
Басқару және техникалық персонал есебінен ... ... штат ... ... ғалымдардың еңбекақысын орта есеппен 50 пайыз ұлғайтуға мүмкіндік берді, бұл ретте еңбекақыны әр ғалымның нақты үлес ... ... ... ... ... ... Қазіргі уақытта аграрлық ғылымда 2,5 мыңнан артық адам жұмыс істейді, оның жартысына жуығы (45 % -1120 адам) ғылыми қызметкер, ... ... ... аса ғылым докторы, 423 ғылым кандидаты бар.
Осылайша, бір жағынан ғылыми ұйымдардың, тәжірибелік шаруашылықтардың, инновациялық орталықтардың ... ... ... ... ... ... ... және оны коммерцияландыру үшін негіз қаланды.
Ғылымды қаржыландыруда ... ... ... шаруашылығы саласындағы ғалымдардың ғылыми әзірлемелерін аграрлық өндіріске енгізу жөнінде айтсақ, дәнді дақылдардың отандық селекция ... 6,5 млн ... ... яғни 2007 жылғыдан 580 мың гектар артық, отандық селекцияның майлы дақылдары 286 мың гектарға егілді, 2007 жылғымен салыстырғанда 73 мың ... ... ... қазақстандық селекцияның бидай сорттары үлесі Ақмола, Солтүстік Қазақстан және Қостанай облыстарында соңғы 4 жылда орта ... 25 ... 60-70 ... дейін өсті.
Ауыл шаруашылығы дақылдарын өсірудің ылғал ресурстарын үнемдеу технологияларын енгізу алаңдары 2009 жылы 10,3 ... ... ... ... алқабының 60 пайызына жеткізілді, ал 2003 жылы бұл технология тек 1,0 млн. гектардан аз ... ғана ... ... ... ... Ауыл шаруашылығы министрлігі ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілерге субсидия беруде сараланған ұстаным қолдануының нәтижесінде осыған қол жеткізілді, яғни ... ... ... жаңа ... ... АӨК субъектілері үшін субсидия көлемі 2 есеге жуық ұлғайтылды. АӨК субъектілері ауыл шаруашылығы ... ... ... ... ... мал ... ... ғылыми негізделген технологияларды қолдануға көшкен жағдайда ғана оларға мемлекеттік қолдау көрсету жөніндегі ... Ауыл ... ... ... ... басталды.
Мал шаруашылығы саласында ғалымдар ауыл шаруашылығы жануарларының өнімділігін арттыруда сапалы ... қол ... ... ... ... тұқымының Ақырыс қызыл-күрең түстес сиыр малының сүт өнімділігі 4 500 - 5000 кг., сүтінің майлылығы 3,8 пайыз, ... ... ... ... қызылала мүйізді ірі қара малының өнімділігі 4 200 - 4 500 кг., сүтінің майлылығы 3,9 - 4,2 ... яғни ... ... бойынша 1500-1800 кг. деңгейіндегі орташа көрсеткіштен жоғары болды. Бұл қазақстандық селекцияның сүтті мал шаруашылығы саласындағы ұтымды ... Енді ... ... мынадай міндет тұр: АӨК субъектілерімен бірлесіп ірі көлемді селекция ... асыл ... мал ... ... және ... ... ауыл шаруашылығы жануарларының генетикалық әлеуетін арттыру.
Алғаш рет, биылғы жылдан бастап ғалымдардың инновацияларды өндіріске енгізу, ғылым жетістіктерін тарату жөніндегі консультациялық қызметтер ... ... ... қаражаты есебінен қолданатын болады, яғни ғалымдарға ынталандырушы ықпалын тигізіп, аграрлық өндірістің өңірлік міндеттерін шешуге мүмкіндік беретін болады.
Бұл үшін біз ... ... ... АӨК салаларында ғылыми әзірлемелерді енгізудегі және инновацияларды таратудағы ... ... ... қол ... ... ... ... күшейту үшін біз оларға сыйақы, яғни ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілердің ауыл шаруашылығы дақылдарының сорттары мен ауыл шаруашылығы жануарларының тұқымдарын пайдаланғаны үшін ... ... ... әзірлеудеміз.
Бұл жұмыс қазір тұқым шаруашылығы жүйесінде қолға алына бастады. Биылғы жылы енді ... ... ... пайдалану саласында енгізілетін болады.
Осылайша, мемлекет бір жағынан ғылымды қолдайды да, ... ... ... ... ... жұмыстарының нәтиже беруі туралы айтатын болсақ, өткен 2006-2008 жылдардағы орташа мерзімді кезеңде компанияның ғылыми-зерттеу ұйымдары тәжірибелік-өндірістік ... ... ... нәтижелерге қол жеткізді:
ауыл шаруашылығы дақылдарының 185 жаңа сорты мен гибриді жасалып мемлекеттік сорт ... ... 23 ... ... ізі, ... ... ... сынақтан өткізілді, 24 препарат пен вакцина, 43 машина мен құрал-жабдық әзірленді;
егіншілікте, орман және су шаруашылықтарында (71), мал ... ... (23), ауыл ... ... ... және ... жем ... (44) және механикаландыруда (9) технология әзірленді.
Ғылыми әзірленімдердің бәрі патентелген. Барлығы 317 ... ... ала ... және авторлық куәлік алынуы олардың енгізуге және коммерцияландыруға әлеуетті екендігін дәлелдей алады. Ветеринария саласында 4 лицензиялық келісім іске асырылуда.
Былтырғы жылы ... ең ... ... бірі -- АҚ ... ... ... субъектілерімен бірлесіп, отандық және шетелдік ғылыми әзірленімдер негізінде АӨК инновациялық жобаларды іске асырумен шұғылданатын Агротехнологияларды трансферттеу және коммерцияландыру орталығының ... ... ... ... мәні жарғылық капиталда үлестік қатысу арқылы жобаларды ... ... ... ... ... алғашқы құрылған жылынан бастап кәсіпкерлік секторының субъектілерімен бірлесіп, отандық және ... ... ... ... АӨК ... ... іске асыра бастады.
АҚ ғалымдарының бастамасымен біз биылғы жылы мал ... ... ... ... төмен болуының проблемасын шеше бастадық. Әлемдік тәжірибені ескере отырып, мал шаруашылығындағы ірі көлемді селекция жоспары әзірленді.[16]
Мемлекеттік қолдаудың ... ... он ... алғаш рет ғалымдардың әлемдік стандарттарға сәйкес ғылыми зерттеулер жүргізуі үшін ... ... ... ... ... ... шаралары басталды: өсімдік шаруашылығы мен мал шаруашылығы бойынша биотехнологиялық сипаттағы қазіргі заманға лайық лаборатория кешені қалыптастырылуда, бірқатар ... ... ... жедел шығару бойынша селекциялық-жылыжай кешендерінің құрылысын салу басталды, ғимараттар мен құрылыстарды жаңғырту жүзеге асырылуда, ... ... ... техника сатып алынуда.
Ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілердің озық ... ... қол ... ... ету ... ... маңызды да, ажырамас буынның бірі -- ең перспективалы отандық және шетелдік әзірлемелерді қолданудың оң ... ... ... ... ... желісі 2008 жылдан бастап жұмыс істей бастады. 2009 жылы 048 бағдарлама шеңберінде екі Орталық ашылды:Қазақ егіншілік және өсімдік ... ҒЗИ ... БТО, ... ... ... БТО. Судағы биологиялық алуан түрлілік және су өсімдіктерінің мәселелері бойынша ... ... ... ҒЗИ ... ... ... БТО құру ... басталды. 79 семинар өткізіліп, АӨК саласының 1733 маманы оқытылды.
деген 019 бюджеттік бағдарламаны қалыптастыру ... ... ... ... ... ... ... Израиль, Германия сияқты мүдделі шетелдік серіктестердің қатысуымен орталықтардың көрсету алаңдарын жарақтандыру мәселелері пысықталуда. Бұл іске ресейлік ғалымдар мен ... де ... алар еді деп ... ... ... ... АӨК ... ғылыми-инновациялық жүйесін қалыптастырып, Қазақстанның АӨК дамытуды жаңа технологиялық деңгейге өрлетуге мүмкіндік бермек.[7]
АӨК өрлеу ... ... ... ... ... ғылыми орталықтармен бірлесіп мынадай инновациялық жобалардың іске асырылуын пысықтау басталды:
--Австралия өсімдіктердің ... ... ... ... қуаңшылық жылдарында егіннің түсімділігі кемуін 25 ... ... ... ... беретін озық биотехнологиялық әдістер негізінде қуаңшылыққа және сортаңдыққа төзімді астықтың жаңа сорттарын ... ... ... ... ... ... ... құру;
-- ет және сүт бағытындағы МҚМ үшін эмбриондар трансплантациясы технологиясын енгізу және жем-шөп ресурстарын басқарудың тиімді жүйесін әзірлеу (ИНТА, Аргентина);
-- ... ... ... ... ... картоптың вируссыз шағын түйнектерін өндіру;
-- (ГФА, Германия) АӨК ... ... ... ... ... ... ... халықаралық қызметінің басым бағыты -- ресейлік ғалымдармен ынтымақтастық. РАШҒА ҒЗҰ, ... ... ... ... институттарымен екіжақты жасалған 38 келісім осының айғағы. ... мен ... ... ... қарым-қатынастарындағы ғылыми басымдықтар мыналар: егіншілік және өсімдік шаруашылығы, мал шаруашылығы мен ... ... ... ауыл шаруашылығы шикізатын сақтау және қайта өңдеу, ауыл шаруашылығын ... ... ... даярлау және тағылымдамадан өткізу.
Сонымен бірге, Ресей, Қазақстан және ... ... ... ... кеңістік құру ғылымдағы ынтымақтастығымызды тереңдете түсуімізге мүмкіндік береді деп ... ... ... ... ... ... бағыт мыналар болмақ:
-- ауыл шаруашылығы өсімдіктері мен жануарларының ... ... ... ауыл ... түрлі салаларында бірлескен ҒЗКТЖ жүргізу (ауыл шаруашылығы өнімін өндіру, қайта ... және ... ... ... ... өндірісі, мал шаруашылығы мен ветеринария);
-- аграрлық ғылымның жетістіктері туралы тәжірибе алмасу және ... ... ... ... Қазақстан мен Ресейдегі ғылыми орталықтарда тағылымдамадан өткізу, ғылыми кадрларды Ресейдің ғылыми орталықтарында даярлау.
Қазақстандық және ресейлік ... ... ... ... ... және даму үшін ... ... жақсы база бар екенін ескеріп, бірлескен нақты ғылыми және инвестициялық жобаларды іске асыру мүмкіндігін зерделеуді ұсынамыз. Мысалы, біз өзіміздің ... АӨК ... ... бойынша бірлескен ғылыми лабораториялар құра алар едік. Бұл жұмыста біз алыс шетелдердің ... ... ... ... Мұны іске ... үшін біз ... ... пысықтай аламыз.
Қазақстандық аграрлық ғылымның негізгі міндеті еліміздегі, сонымен бірге шетелдерден талантты жастарды ғылымға бейімдеу ... ... ... ... ... ... ... бюджеттен тиісінше қаржыландырылатын, ғылыми кадрлар даярлау жөніндегі арнайы бағдарламалар қабылдау мәселесін біз пысықтаудамыз. Бұл жұмыста біз РАШҒА Сібір ... ҒЗҰ және ... Ауыл ... ... ... ... ... күшейте түскіміз келеді.
Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі бастамашы болған ... ... ... ... мен ... ... арасындағы ғылыми-техникалық ынтымақтастықты тереңдете түсуге тың серпін бере алады, оны 2010 жылғы наурызда Астана қаласында ... ... ... реті келгенде, Ресей Ауыл шаруашылығы ғылымдары академиясының және РАШҒА Сібір бөлімшесінің, сондай-ақ аграрлық саладағы ғылыми институттардың басшылығын осы конференция ... ... ... ... ... Ауыл шаруашылығы ғылымдары академиясына да аталмыш конференцияны ұйымдастырушылардың бірі болуды ұсынамыз. Қазақстан, Ресей және Беларусь ... ... ... өнім ... ... ауыл ... ... әлеуетін арттыру, өз елдеріміздің әлемдік нарыққа экспорт шығару ... ... ... ... арасындағы қарым-қатынастың перспективаларын талқылау осы концеренцияның мақсатына айналады деп пайымдаймыз.[27]
Қазақстан мен Сібір ғалымдарының ... ... ... АӨК ... ... ... күшейте түсу мақсатында осы конференцияны өткізу барысында ... ... мен ... ... арасындағы, сондай-ақ біздің елдеріміздің ғылыми ұйымдары арасындағы ынтымақтастық туралы екіжақты меморандумдарға қол ... ... ... ... іске асыру үшін Қазақстан Республикасы Үкіметі әлемдік үрдістерге ... ... ... ... ... мүмкіндігін зерделеуде. Қазіргі уақытта елімізде ауыл шаруашылығы ғылыми зерттеулерін қолдау деңгейі (2008 жылы 0,26 ... ... яғни ... ... ... жалпы ауыл шаруашылығы өнімі көлеміне қатысының көрсеткіші, аграрлық тұрғыдан дамыған ... ... ... -- 0,46 ... АҚШ -- 1 ... ... -- 2,1 пайыз), төмен деңгейде қалуда. Әлемдік тәжірибеге сәйкес Қазақстан Республикасының аграрлық ғылымын қаржыландыруды ең кемінде саланың ... ... 1 ... ... ... ... ... бәсекеге қабілеттілігін нақты арттыру үшін қажетті ең аз ... ... ... ... ... ... бірге, аграрлық ғылымды қаржыландыру көлемін ұлғайту әлемдік ғылыммен ықпалдастық процестерін тездетуге және халықаралық ғылми орталықтардың қатысуымен АӨК серпінді технологиялық жобаларды ... іске ... ... ... ... ... алғанда, аграрлық ғылымды басқару жүйесін, қаржыландырудың тетіктері мен ... ... ... ... ... әлемдік ғылыммен ықпалдастық процестерін күшейту жөніндегі біз атқарып отырған шаралар ... ... ... да бәсекеге қабілеттілігін, сол арқылы еліміздің аграрлық секторының да бәсекеге қабілеттілігін арттыруға мүмкіндік береді.[4]
1.4 Қазақстандағы АӨК - нің ... ... ... ... агроөнеркәсіптік кешеніндегі жағдай өндіріс тиімділігінің өсуімен, ауылдағы қаржы қызметі нарығының дамуымен, ауыл ... өмір ... ... ... ... қорытындысы бойынша ауыл шауашылығының жалпы өнім көлемі 1384,2 млрд. ... ... ... ... ... жалпы өнімі 1 адамға есептегенде 4600 $ астамды құрайды.
2008 жылы ... ... ... ... 6% ... ... ... ауыл шаруашылығының негізгі капиталына инвестициялар артуда. Егер 2002 жылы инвестициялар салу 17,3 млрд. теңгені құраса, ал 2008 жылы - 77,8 ... ... ... 4,5 есе ... ... ... салаларында құрылымдық және технологиялық әртараптандыру, азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін басым сипатты ауыл шаруашылығы дақылдарының егістік алаңдарын ... ... ... ... қабілетті өнімдердің өндірісін арттыру жұмыстары жүргізілуде.[4]
Жалпы республика бойынша 2008 жылы астық дақылдарының егістік алаңдары 2007 жылмен салыстырғанда 778,4 мың га-ға (5,1%), оның ... ... ... - 603,4 мың га-ға (4,7 %), арпа - 251,5 мың га-ға (13,5 %), ... ... ... 5,8 мың ... (6,3 %), ... қара ... - 4,0 мың ... (7,6%) артты.
Ылғал қорын сақтау технологиясын ендіру алаңдары кеңеюде. 2008 жылы осы технологияны қолдана отырып 7,6 млн. га ... ... ... егілді, бұл 2007 жылмен салыстырғанда 2,6 млн. га немесе 52 % - ға артық.
2008 жылы жалпы астық ... 10,1. ц/га ... ... ... ... 15,6 млн. ... ... Бұл көлем еліміздің жаңа астыққа дейінгі ішкі қажеттілігін және экспорттық-әлеуетті 5,5 - 6,0 млн. тоннаға дейін қамтамасыз ... ... ... Бұл ретте, астықтың жоғары сапасы байқалады астық қабылдау кәсіпорындары сақтауға қабылдаған бидайдың -90%-ы 1, 2 және 3 ... ... ... Осы көрсеткіш 2007 жылы 76 %-ды құрады.
2008 жылы астық эквивалентінде 8,2 млн. ... (2007 жылы - 9,0 млн. ... ... ... және ұн, оның ... 5,6 млн. ... ... 1,8 млн. тонна ұн экспортқа жөнелтілді. Бұл ретте, астық пен ұнды экспортқа сатудан ... ... ... ... 2,5 млрд. АҚШ долларын құрады, ол 0,8 ... АҚШ ... ... 2007 ... ... көрсеткішінен 52 %-ға артық.
Бұдан басқа, 128,0 млн. АҚШ доллары сомасына 93,2 мың ... ... және 25,5 млн. АҚШ ... ... 54,2 мың ... ... дақылдар экспортталған.
2008 жылдың қорытындысы бойынша республикада 9 мың тоннаға жуық ... ... ... ... көрсетілді, отандық ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер үшін 1539 мың дана ... мен ... ... ... және 70 мың ... астам элиталық тұқым сатып алу құны 40 %-ға арзандатылды, 27,26 га ... ... ... мен ... көп ... ... ... және 19,7 га алаңына аталған дақылдардың өткен жылдарда салынған аналығын аяқталмаған өндірісіне қызмет көрсетудің шығындары толық өтелген.
Ел халқын тұтыну нормаларына ... ... және ... ... ету үшін 16 мың ... кем емес ... ... дақылдарын және 4,5 мың гектарға жүзім егу қажет.
Осыған ... 2007 ... ... ... ... ... дақылдарын және жүзімнің көп жылдық көшеттерін отырғызу және ... үшін жыл ... ... ... ... ... үшін ... және табысты жеміс шаруашылығын мен жүзім шаруашылығын жаңадан жандандыруға ... ... жылы ... ... 213,3 мың ... ... ... енгізілді. Тыңайтылған аумақ 2 295,2 мың гектарды құрады, бұл 2004 жылғы көрсеткіштен 5 есеге артық. Алайда, енгізілген ... ... осы ... ... 8 % ғана ... тиімді жүргізу, топырақ құнарлылығын сақтау және ұдайы ... үшін ... ... ... қоспағанда) қолдануды ары қарай ынталандыру қажет.
2008 жылы мал шаруашылығы саласында шаруашылықтардың барлық санатында шошқа басынан басқа, малдар мен ... ... өсуі 2007 ... ... 3-8 пайызды, ал мал шаруашылығы өнімінің өндірісі 3-12 ... ... Мал ... ... ... ... ... саланың дамуына белгілі бір әсерін тигізіп отыр.
Алайда, мұнда бірқатар тежеу факторлары бар: ... ауыл ... мал ... 70 ... ... жеке ... ... асыл тұқымды мал басының үлес салмағы төмен болып қалуы және 5-11 % ғана ... ... ... және қоректендірудің қарапайым технологиялары, өнімді өндіру және ... ... ... ... мал ... процесстерін механикаландыру және автоматтандырудың төмен деңгейі; орта және ірі тауарлы өндірістің мамандандырылған шаруашылықтарының жеткіліксіз дамуы; жемшөп ... ... ... ... ... ... жетіспеушілігі және оның салдары ретінде мал және құстардың өнімділігінің-төмендігі.[2]
Ветеринария саласында республикадағы эпизоотикалық саулықты және мал шаруашылығы өнімдерінің қауіпсіздігін қамтамасыз ету ... ... ... ... қатар, елдің толық ветеринариялық саулығын қамтамасыз етуді мынадай ... ... ... тұр: ... мен ... аса ... ауруларына қарсы эпизоотияға қарсы шаралардың толық көлемде жүргізілмеуі, ауыл шаруашылығы шикізатын қайта өңдейтін кәсіпорындарда ветеринариялық ... ... ... ... ... зоогигиеналық және ветеринариялық-санитариялық талаптарды сақтамай ауыл шаруашылығы малдарын күтіп-бағу; ветеринариялық зертханалардың материалдық-техникалық ... ... ... жергілікті атқарушы органдардың мал қорымы және сою ... ... ... ... ... сәйкестендіру жүйесінің реттелмеуі, ветеринар мамандардың - лицензиаттардың біліктілік деңгейінің ... ... ... ... ... қазіргі жағдайын өндірістің өсуі үшін айтарлықтай әлеуеті бар және бір қалыпты деп бағалауға болады.
Тамақ өнеркәсібінің өнімдерін шығаруды 3 ... жуық ... ... асырады, олар 2008 жылы өнеркәсіптік өндірістің республикалық көлемінің - 7,2 %-ын және өңдеу өнеркәсібінің - 21,4 %-ын өндірілген. ... бес ... ... ... ... өсу қарқыны 108,3 %-ды құраған.
2008 жылы тамақ ... ... ... 734,1 ... ... жеткен.
2008 жылы 2007 жылмен салыстырғанда ұн өндірісі - 9,6 %-ға, жарма - 7,4 %-ға, шұжық өнімдері - 4,7 %-ға, ет-өсімдік ... - 6,4 %-ға, қант - 30 %-ға, ... - 17,6 %-ға, ... ... - 10,8 %-ға, ... - 6 %-ға ... ... 2007 жылмен салыстырғанда республикада 20 %-ға - өсімдік майларын, 27 %-ға - шырын, 2 %-ға - ... ... ... ... ... және 32 %-ға - томат консервілерінің өндірісі қысқарды.
Сондай-ақ, сүт өнімдерінің ... ... ... көрсеткіштер бойынша қышқыл сүт өндірісі 2,2 %-ға және қойылтылған сүт пен ... ... 20 %-ға ... төмендеді.
Өндіріс көлемінің төмендеуінің негізгі себептері сапалы шикізаттың (сүттің) жетіспеушілігі, дайын өнімнің арзан импортының өсуі, өндірістердің рентабельді сүт өнімдерінің түрлеріне бағытталуы.
Шығарылатын ... ... ... және ... халықаралық стандарттарға ауысуы бойынша жұмыс жалғастыруда, қазіргі уақытта ИСО және ХАССП ... ... ... ... менеджмент жүйесін саланың 254 кәсіпорны енгізді, СМЖ енгізу бойынша 68 ... ... ... және даярлауда.
Сонымен бірге, бір қатар проблемалар бар: ауыл шаруашылық өнімдерін ендіру жөніндегі кәсіпорындарының технологиялық жабдықтар ... ... ... ауыл ... ... ... ... деңгейі және сапалы шикізаттың болмауына байланысты қайта өндіретін кәсіпорын алыптылығының тиісті жүктелмегені, қайта өндіріс өнімдерінің бәсекеге ... ... ... және осының нәтижесінде олардың кейбіреулеріне импорттың жоғары үлесі, ХАССП принциптерін ... ... ... жетіспеушілігі, орта буынның білікті мамандарының және кадрларының жетіспеушілігі.
Машина-тракторлық паркін жаңарту жөнінде мақсатты жұмыс жүргізілуде. 2008 жылы ауыл шаруашылығы техниканың негізгі ... ... 7034 ... сатып алынды.
Таяу және алыс шет елдерінің жоғары өнімді, қуатқа ... ... ... ... ауыл ... өндірісінің қуатқа қамтамасыз етуін 2002 жылмен салыстырғанда 19,5 %-ға ұлғайтуға мүмкіндік ... ... ауыл ... ... ... ... 80 %-ға дейін тозды. Негізгі ауыл шаруашылық техниканың орташа ... ету ... 8-10 жыл ... ... 10 жылдан астам тракторларының құрамы 94,5 %-ға жуық, астық жинаушы комбайндардың - 77,7 % құрайды. ... ... жыл ... ... жаңаруы - 0,87 %-ды, астық жинаушы комбайндардың - 3,2 %-ын ... ... ... ... мемлекеттік қолдау себепші болған еді.
Былтырғы жылы агроөнеркәсіптік кешенді мемлекеттік қолдау көлемі елеулі түрде артты. Егер 2002 жылы осы ... ... ... 27,3 ... бағытталған болса, 2008 жылы - 133,8 млрд.теңге, оның ішінде субсидия көлемі - 40,2 ... ... - 52,6 ... ... 2009 жылы ... 96,3 ... оның ... субсидиялар - 41,3 млрд.теңге, несиелер - 14,7 млрд.теңге бөлінді.
АӨК салаларын ғылыми қамтамасыз ету
Елдің азық-түлік қауіпсіздігінің және экономиканың аграрлық саласының ... ... ... шешу ... кешендегі технологиялық олқылықтарды қамтамасыз ететін, өндіріске жаңа инновациялық тәсілдерді әзірлеуге және енгізуге бағытталған ... ... ... ... байланысты.
2006 - 2008 жылдары жүргізілген ғылыми-зерттеу жұмыстарының нәтижесі бойынша ауыл ... ... 187 жаңа ... мен ... ... және Мемлекеттік сорт сынауға берілді, ауыл шаруашылығы дақылдарының негізгі түрлерін өсіру бойынша 48, қайта ... және ауыл ... ... ... ... 44 ... ... және жетілдірілді, ауыл шаруашылығы жануарларының 39 желісі мен түрі, үйректің 1 тұқымы және 3 ... бал ... 2 ... шығарылды және/немесе қабылданды, дәстүрлі технологиялармен салыстырғанда өнімділігін арттыруды қамтамасыз ететін ауыл шаруашылығы жануарларын, құстар мен балықтарды күтіп-бағу мен ... 23 ... ... 58 ... диагностикум және емдік препараттар өңделді.
Ғылыми зерттеулердің нәтижелері өндіріске кеңінен енгізілуде. Егер бұрын қазақстандық селекция сорттарының дәнді дақылдарының егісі 27 % ... ... ал 2007 жылы ауыл ... басқармалары және облыс әкімдіктерінің мәліметтері бойынша барлық дақылдардың отандық сорттарының алаңы ... ... ... ... 6,7 млн. ... ... 35,4 %-ын құрады.
Оның ішінде, 2008 жылы отандық селекцияның ... ... егіс ... 60 % ... 6 жыл ... ... шаруашылығында тек қана өзбек сорттары қолданылған.
Астық дақылдарын өсірудің минималдық және нөлдік технологиялары бойынша қазақстандық ғалымдарының әзірлемелерін енгізу алаңы 2003 ... 1 млн. ... 2008 жылы 8,9 млн. ... ... жылы 2009 - 2011 жылдарға арналған зерттеу бағдарламаларының негізгі бағыттары анықталды, ғылыми зерттеулер 40 тақырып бойынша ... ... ... ... ... және шет ... тәжірибесі көрсеткендей, алдыңғы қатардағы тәжірибелердің жылдам тарату және жаңа технологияларды енгізу механизмдерінің бірі болып АӨК ... ... ... ... құру және іске қосу ... 2008 жылы ... ... және (Қостанай облысы) орталықтары ашылды, онда ғалымдар мен жаңа агротехнологияларды әзірлеушілер өндіріс пен ауыл ... ... ... ... жаңа технологияларды енгізу бойынша шаруаларды, кәсіпкерлерді және т.б. мамандарды оқытады және тренингтер өткізеді.
Сонымен қатар, 2009 жылы ... ... ... ... ... ... ... ала отырып, кәсіпкерлік сектор субъектілерімен бірге отандық және шет елдік ғылыми зерттеулер негізіндегі инновациялық жобаларды іске асыруды жүзеге ... ... ... және ... ... ... Орталық қызметінің негізгі бағыты жарғылық капиталына үлестік қатысуы арқылы инновациялық ... ... ... ... ... ... шаруашылығын тұрақты дамытудың кешенді шараларын іске асыру жұмыстары жалғасуда.
Балық шаруашылығы су тоғандарын және учаскелерін ... ұзақ ... ... беру ... жүргізілуде, бұл бекітіп берілген су тоғандары мен учаскелеріне балық шаруашылығын дамытуға ... өз ... мен ... ... ... жоспарлы жұмыстар жүргізуге мүмкіндік береді.
2008 жылы балық шаруашылығын ... ... ... 1 626,5 млн.теңге қаржы салынды.
Қабылданған шараларға байланысты ауланған балық көрсеткіші өсті және 55,9 мың тоннаны құрады, балық ресурстарын пайдаланғаны үшін ... 443,2 млн. ... ... түсті.
Өткен кезеңнің қорытындысы бойынша 2190 халықаралық, республикалық және жергілікті маңызы бар балық шаруашылығы су тоғандарын (учаскелерін) 10 жыл мерзімге 1137 ... ... ... ... жыл ... ... ... балық қорғау заңнамаларын бұзған 9841 фактілері айқындалған, 44 млн. теңге айыппұл салынған, соның ішінде 37,6 млн. ... ... ... ... ... ... 21 млн. ... сомасына талап етілген, 5,5 млн. теңгесі тәркіленді. Құқық бұзушылардан 75,95 тонна балық, оның ішінде 2,53 тонна ... ... ... тәркіленді. Тәркіленген өнімнің сатылған пайдасынан бюджетке 1,87 млн.теңге түскен.
Келешекте балық ресурстарының өсімін молайту, балық ресурстарына мемлекеттік есепті ... ... ... ... ... ... ... күрделі жөндеу жұмыстарын, Қазақстан бөлігінде орналасқан Каспий теңізінің биологиялық ресурсының жағдайына баға беру ... ... ... ... ... ... жоспарлануда.
Қазіргі кездегі ең маңызды мәселенің бірі, тауарлы балық шаруашылығы саласының нашар дамуы. Осы бағытты ... ... ... ... су тоғандардағы балық шикізаты қорының шектелгендігінде және су тоғандарында кәсіптік аулауға шектеулер қою қажеттілігі ... оның ... ... ... және аңшылық шаруашылығы
2008 - 2010 жылдарға арналған бағдарламасы және 2010 ... ... су ... ... мен ... ... жануарлар дүниесі және ерекше қорғалатын табиғи аумақтар торабын дамытудың бағдарламаларын іске асыру жалғасуда.
2008 - 2010 жылдарға арналған бағдарламасын ... ... ... ... Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігімен ағаш отырғызу жөніндегі жұмыстар 20,9 мың га ауданда ... ... ... ... 20 %-ға ... (2008 ж. -- 15,7 мың га). ... отырғызу жұмыстары республиканың 5 облысында жүргізілді.
Астана қаласының қорғау жасыл аймағын құру жөнінде жұмыстар жүргізілуде. 1997 жылдан ... 45 мың га екпе ағаш ... ... өрт ... ... мемлекеттік орман қоры аумағында 4341 га аумағында 527 орман өрті оқиғалары болған, оның ішінде орман ... 2110 га, ... ... ... ... 57 %-ға ... ... Павлодар, Шығыс Қазақстан және Қостанай облыстарында 5639 мың га әуе орман қорғау шаралары ... ... ұшуы ... ... ... ... бұл мемлекеттік орман қорының қорғауындағы аумағына екі-үш реттік ұшып тексеріске ... ... ... ... ... ... ... облысындағы Қарқаралы ұлттық паркінің аумағы 21,7 мың ... және ... ... ... ... ... аумағы 30,1 мың га-ға ұлғайтылды, Атырау обылысында аумағы 111,5 мың га аумақта МТР және Қарағанды облысында көлемі 44,6 мың га ... ... ... ... ... ретінде 93 жануарлар түрі болып табылады, оның ішінде сүтқоректілердің 34 түрі және құстардың 59 түрі. Бірегей қазақстандық фаунаны ... ... ... жылға үлкен маңыздылығына ие болуда.
Аңшылық шаруашылығына ерекше назар аударылуда. Қазақстан Республикасында аңшылыққа арналған жерлер 234,6 млн.га. алып жатыр, ... ... 117,8 млн. га (49,0 %) ... ... ... аңшылыққа арналған жерлердің резервтік қорының негізгі тартымды бөлігін жеке аңшы пайдаланушыларға конкурстық негізде бекіту процессі іс ... ... ... - 2009 ... ... ... ... шаруашылықтары құрылды және 2009 жылдың 1 қазанына олардың жалпы саны 673 ... ... жылы ақ ... және аз ... және ... бара ... ... тұяқты жануарларды қорғау үшін 146 инспекторлар мен автомобилдік техниканың 63 бірлігі көлемінде 25 мобильді топ құрылды.
Ақ бөкендер ... азаю ... ... және ... саны 2008 ... 61,0 мың басынан 2009 жылда 81,0 мың басына ұлғайтылуы байқалуда. 2009 жылы ақ бөкендер санының өсу мөлшері 2008 ... ... 32,7 % ... ... және ауыл ... ... мелиорациясы
2002 - 2010 жылдарға арналған салалық бағдарламасын іске асыру ... және 2002 - 2008 ... ... ауыз ... ... ету мәселелерін шешу мақсатында барлық көздерден 121,3 млрд. теңге бөлініп, игерілді. Осы ... 10874 ... ауыз ... ... жүйелері салынды, қайта жаңартылды және күрделі жөндеуден өткізілді, тұрғындардың саны 4,2 млн. адамнан ... 2 227 мың ... ... ... ... ... ... жақсарту және сақтау мақсатында суармалы жерлерге мемлекеттік мониторинг жүргізілуде. 2009 жылы жалпы алаңы 1697,2 мың га суармалы ... және ... және ... ... ... мен су ... ... және жерлерді қалпына келтіру жобаларының объектілерінде, агромелиоративтік зерттеулер; жер асты сулардың деңгейлік-тұздық режиміне 48 872 өлшеу - ... ... ... ... сулардың ағысына 3 018 өлшеу - гидрогеологиялық бақылаулар; 788 ... ... ... жөндеулер; 28,5 мың гектарға топырақтық-тұздық түсірімдер орындалды; 15 607 шартты бірлік лабораториялық талдаулар жүргізілді, мемлекеттік басқару ... ... ... жүйелеріндегі жер пайдаланушылар мен пайдалану қызметтері үшін агромелиоративтік, су шаруашылығы іс-шараларын жоспарлауға арналған ... ... ... ... ... көздері болып табылатын сумен жабдықтаудың ерекше маңызды топтық жүйелерінен ауыз су беру жөніндегі қызметтердің құнын субсидиялау 2009 жылы төмендетілген ... ... саны 1761,6 мың ... ... ауыз ... ... ету.[7]
Республикалық бюджеттің қаражаты есебінен ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілерге суды жеткізудің қызметтердің құнын субсидиялау 9 897,002 млн. ... метр ... ... пайдаланылатын суды жеткізу құнын арзандатуды қамтамасыз етуге мүмкіндік берді.
Сонымен бірге, бірқатар күрделі мәселелер де бар: Қазақстан бойынша орташа есеппен алғанда тек қана ауыл ... 60 ... ғана су ... суымен, 37,4 пайыз орталықсыздандырылған су көздерімен қамтамасыз етіледі, ал халықтың қалған бөлігі (2,6 %) әкелінетін суды және ашық су ... суын ... ... мен су ... ... жүйесінің көпшілігі 20-30 жылдан астам бұрын қолдануға берілген немесе күрделі жөндеуден өткен; жалпы республика бойынша желінің үштен екі бөлігі ... ... ... ... толық алмастыруды талап етеді; тек 41 қалаларда ғана толық технологиялық циклымен канализациялық тазалау қондырғылары бар, оның ... 10 ... 70 %-дан ... ... ... ... дамыту
Қазақстан Республикасының Ауылдық аумақтарын дамытудың 2004 - 2010 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасының бірінші кезеңін іске асыру Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2003 ... 20 ... № 838 ... ... 2004 - 2006 ... арналған іс-шаралар жоспарына сәйкес жүзеге асырылған. Бірінші кезеңнің ... ... іске ... ... ... ... негізгі шаралардың орындалғанын көрсетеді.
Мемлекеттік бағдарламаны іске асырудың екінші кезеңінде (2007 - 2010 жылдар) әлеуметтік және инженерлік инфрақұрылым объектілерін ... ... және ... ... ... бойынша жұмыстарды жалғастырумен қатар, ауыл халқын қоныстандыруды оңтайландыру, ауыл тұрғындарының неғұрлым жоғары өмір сүру ... ... ету ... шаралар жүзеге асырылатын болады, ауыл аумақтарын тұрақты дамыту негіздері жасалады.
2008 жылы ауылдық аумақтарды дамытуға барлық көздерден 218,7 млрд. ... оның ... ... ... 106,9 ... ... ... бюджеттен 98,7 млрд. теңге, сондай-ақ, басқа да көздерден 13,1 млрд. теңге бөлінді.
2008 жылғы ... ... ... ... ... ... ... беруді - 36%, денсаулық сақтауды - 17%, жергілікті маңызы бар жолдарды - 18%, ауылдық ауыз сумен қамтамасыз ... - 16% және ... - 13% ... келеді.
Осылайша, 2008 жылы ауылда 266 білім беру объектілері, 157 денсаулық сақтау объектілері салынды және қайта жаңғыртылды, 795 ... беру ... 360 ... ... ... ... жөндеулер жүргізілді.
Ауылдық аумақтарды келешекке дамыту екі бірыңғай міндетті шешуге - ауыл шаруашылығы өндірісін дамытуға және ауыл халқының өмір ... ... ... ... ...
1.5 АӨК инновациялық қызметті жетілдіру жолдары
Қазіргі таңда Қазақстандағы экономиканың ... ... ... ... негізіне мемлекет пен ірі корпорациялардың ғылыми-техникалық әлеуеті мен оны нарықтық экономика жағдайларына бейімдеу ... ... ... ... Қазір ғылыми ұйымдардың ғылыми зерттеулердің әртүрлі бағыттарында бірлесе жұмыс істеудің жаңа ... ... ... ... аймақтар мен кәсіпорындардың дамуының инвестициялық кезеңіне ... ... ... ... жасау арқылы тұрақты экономикалық дамуға, экономиканың инновациялық ... ... ... ... шаруашылығы Қазақстан экономикасының негізгі салаларының бірі болып табылады. Аграрлық сектордың даму деңгейі қашан да қазақстандық қоғамның ... және ... ... ... ... ... келді және әлі де болып келеді.Республика экономикасы дамуының басым бағыттарының бірі бола отырып, ауыл шаруашылығы аса зор әлеует пен үлкен ... ие. ... әр ... ... ... ... жылы белдікте барлық дерлік дақылдарды өсіруге және мал шаруашылығын дамытуға мүмкіндік береді.
Біздің зерттеу көрсеткендей, АӨК ғылыми-техникалық дамудың ең ... ... ... ... ... ... ... әрекеттің жобалық, технологиялық, материалдық, ұйымдастырушылық, мамандық жақтарын ... ... ... ... ауыл ... ... ... түзетулер енгізуді, әртүрлі топырақтық-климаттық және қаржылық-экономикалық жағдайларда дамудың болжамын жасауды қамтитын, нарықтың ілгермелі қажеттіліктерін қанағаттандыруға бағытталған ... ... ... ... ... ... ... аграрлық секторы мынадай сипатқа ие:
::ауыл шаруашылығына арналған жердің жалпы аумағы - 222,6 млн. га, оның ішінде 24 млн. га (10,8%) - ... ... 5 млн. га (2,2%) - ... ... 189 млн. га (85%) - ... жерді алып жатыр;
:: ауыл тұрғындарының саны - 7,3 млн. адам ... ел ... ... ... 47,2%-ын құрайды;
::топырақ және өсімдік жамылғысының тік және көлденең зоналары анық белгіленген. Орманды дала мен дала аймағында барлық жердің 10%, шөл және ... ... - 60%-ға ... ... ... - 5%-ға ... жатыр;
::елдің барлық егіншілік аймақтары жылдық жауын-шашынның аздығымен сипатталады - 150-320 мм.; ... шығу ... ... бұл ... ... ... ... қиындықтар тудырады;
:: маусымаралық кезеңдерде қант, өсімдік майы, құс еті, көкөніс пен жеміс сияқты ... ... ... ... ... ... ... өзіндік жеткіліктілігі;
::солтүстік аймақтардың астық дақылдарын өсіруге және мал шаруашылығына ... ... ... ... бар оңтүстік аймақтарда өсірілетін дақылдардың (астық, майлы, жеміс-жидек дақылдары, көкөніс, мақта) көбінше әртараптандырылған.
::2007 жылдағы 1 га егістікте ауыл шаруашылығының ... ... ... 47,5 мың ... ... ауыл ... ... істейтін 1 қызметкерге ауыл шаруашылығы өнімін өндіру 453 мың теңгені құрайды;
:: ... мен ... ірі ... (10 ... ... қатарына енеді) болып табылады, елдің ауыл шаруашылығы өнімінің ... ... ... (15%), тері мен жүннің (25%) де маңызды үлесі бар;
:: мал шаруашылығы саласы Қазақстан үшін дәстүрлі шаруашылық ... ... ... ... 90%-ы ... үй ... ...
::ауыл шаруашылығы техникасы паркінің орта жасы пайдаланудың нормативтік мерзімі 7-10 жыл жағдайында 13-14 жылды құрайды; ауыл шаруашылығы техникасы паркінің 70%-ы - 1991 ... ... ... ... шаруашылығы саласына қаржылық қызмет көрсету ұсыныстарының шектеулігі. ... ... ... ... ... ... ... қажеттіліктің қанағаттанбағандығы ең керітартпалық бағалар бойынша жылына шамамен АҚШ-тың 1 ... ... ... ... ... бағдарламалар мен бірыңғай аймақтық ғылыми-техникалық және инновациялық саясат жүргізу жағдайында, жаңа өнімдерді жасау және оларды ... ... ... ... бұл ... қаржылық, материалдық және интеллектуалдық тұрғыдан қамтамасыз ету жағдайында құру ұсынылады.
Агроөнеркәсіп кешенін инновациялық басқарудың негізгі мақсаты жаңа өнімдер жасап, оларды өндіріске ... ... ... Бұл ... өндірісін мамандандыру жөнінде көптеген міндеттерді нақтылауды, агроөнеркәсіп өндірісінде әртүрлі қызметтердің ауыл ... ... ... сақтауда, технология, ұйымдастыру, басқару және инновациялық басқару саласында мамандар даярлауда көптеген міндеттерді нақтылауды қажет ететін ... ... ... ... өндірісінің жүйесіндегі бірнеше өткен жылдар ішінде жиналған тепе - теңдіктің бұзылуы Қазақстанның қазіргі ... ... ... терең қатесінің себептері. Қазақстандық экономиканың болып жатқан құрылымдық деформациясы аймақ аралық байланыстардың әлсізденуі мен аймақтардың біркелкі емес дамуы кезіндегі ... ... ... ... - ... потенциалдың ұзаққа созылған төмендеуімен, кейбір салалардағы кеңейтілген ұдайы өндіріс механизмдерінің бұзылуымен ескертіледі.
Нәтижеде, Қазақстанның аймақтық дамуы тар ішкі ... ... ... ... ... ... - ... потенциялдың төмендеуімен, тұрғындардың әлеуметтік дифференциясының тереңдеуімен, байланыстырылған ішкі факторлардан, сондай-ақ ... ... да, атап ... қарым - қатнастардың тиімді нышандарының жетілмегендігінен (өндірістік және ... - ... ... мен инвестициялық қарым - қатынас) әлемдік бірлестіктердің ... ... ... ... іске ... ... нарық конъюктурасының тербелуінен тәуелді болады.
Жеке аймақтардың экономикалық жағдайының өзгеруі олардың бірнеше түрлерін бөлуге мүмкіндік береді:
Дамыған аймақтар - ... және ... ... ие болатын облыс орталықтары.
Едәуір табиғи потенциялымен аймақтар.
Ауылшаруашылық потенциалымен аймақтар.
Екінші және ... ... ... ... ... ... экономикалық реформалар кезінде іске асырылатын институционалды өзгерістер, меншік формаларының ауысуы арқылы республикадағы шағын ... ... мен ... басы және шаруашылық типі болып табылады. Сонымен бірге, осы жылдары өндірістің жалпы көлемінде жеке кәсіпкерліктің үлесі бірнеше пайыздарды құрайды. Сонымен, ... ... ... ішкі ... ... шағын кәсіпорындармен өндірілген өнімнің үлесі 8 % құрайды.
Бүгінгі кәсіпкерліктің тұрақсыз жағдайының негізгі себептері болып :
- экономикалық және жүйелік өзгерістер ... ... заң ... ... ... нақты бәсекенің жоқтығы;
- қаржылай қамтамасыздықтың жетімсіздігі;
- пайданың едәуір үлесін алып тастайтын фискальды салық саясаты болып табылады.
Бүгін Қазақстанда үлкен инвестицияларды, ерекше ... ... ... ... ... ... кәсіпорындар жеңіл тұрады (ұсақ сауда, қызмет көрсету саласы). Олардағы шағын бизнестің өсуі ... ... ... ... әсер ... және құрылымдық жылжулармен қамтамасыз етпейді.
Өндіріс, инновациялар, коммерциялық және қаржылай қызмет көрсету ... ... ... ... ... созылған өтелу мерзімінде едәуір жалғыз инвестициясының көптігін қажет ... ... ... ... өндірушілерге бәсекеге қабілетті өнімді шығаруын ұйымдастыру үшін шетел өнімдерімен табысты бәсекелесетін өнімнің жаңа түрлерін игеруіне мүмкін инновациялық құрамдарды енгізуін ... ... ... ... ... үшін ... алдын - ала негізгі объективті жағдайлар жасалған. Ғылыми ... ... ... ... ... ... үлес салмағы 50%, ғылыми - техникалық зерттеулердің үлес салмағы 30 % құрайды.
Кесте 2
Қазақстандағы ғылыми-техникалық жұмыстардың орындалу көлемі ... ... ... ... жыл
А
1
2
3
2 кестенің жалғасы
А
1
2
3
Орындалған ғылыми-техникалық жұмыстар дың көлемі, ... ... мен ... ... ... өз күштерімен орындалған ғылым-техникалық жұмыстардың көлемі.
Соның ішінде:
15862,8
22261,2
27353,0
зерттеулер мен әзірлемелер ғылыми-техникалық ... ... ... ... ... ішінде зерттеулер мен әзірлемелердің 2005 жылдан бері көтерілгенін байқауға болады.[10]
Инновациялық қызметті дамыту үшін мемлекет қажетті жағдайлар жасайды. 2003-2015 ... ... ... ірі ... ... ... ... сонымен қатар инновациялық кәсіпкерліктің дамуын ескеретін Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... ж.ж. ... индустриялды-инновациялық дамуының стратегиясында республиканың шығармашылық позициясын іске асырылуына тұрғызатын инновациялық инфрақұрылым нысандарының көбеюі жүйесінің пайда ... ... ... ... ... жаңа ... іске асыру үшін ұйымды - техникалық, экономикалық және құқықтық мәселе кешенін шешу ... Бұл ... ... қолдау арқылы мүмкін, яғни инновациялы жоғары тәуелді болып табылады және екінші деңгейдегі банктердің ... және ... ... ... ... ... болған экономикалық жағдай инновациялық компаниялардың тәуекелдері қолайлы болғандықтан оларды қаржылық институттардың көбісі несиелеу жүйесімен сипатталады. Екінші ... ... ... ... ... мен оның жақсы өтелу түрлеріне бағытталады.[14]
Теория мен тәжіриебеде жасалған жағдайларға сәйкес инновациялық инфрақұрлымын қалыптастыру мен даму ... ... ... ... кіреді; ақпараттық қамтамасыздандыру, инновациялық ойлар мен жобаларды бағалау және таңдау жүйесі, қаржыландыру механизміне квалификация және ... ... ... ... ... ... ... уақытқа дейін отандық өнертапқыштардың едәуір саны қызметтің әр түрлі саласында өзінің ойларын іске ... үшін ... ... және ... көмек алу үмітіндегі ұйымдардың есігін сәтсіз тоздырады.
Іс - жүзінде ғылыми зерттеулерге және инновациялық ... ... ... ... кең тараған үш түрлі әдісі бар:
1. Ғылыми ... ... ... ... ... ... қаржыландырылатын ірі лабораториялар қалыптастыру, нәтижелерін ақысыз түрде көпшілікке ұсыну. Әдетте, бұл лабораториялар қорғаныс, энергетика, денсаулық ... ... ... шешумен айналысады.
2. Қайтарымсыз негізде субсидияларды бөлу. Мемлекеттік емес лабораторияларда іске асырылатын ғылыми-зерттеу жұмыстарына қайтарымсыз негізде ... ... ... ... ... қойылатын шарт - зерттеулер үдерісі барысы бойынша толық есеп ... ... ... ашық ... жариялау.
3. Ғылыми-техникалық зерттеулер мен тәжірибелерге инвестиция ... жеке ... ... ... ... екі ... ... ғылыми - зерттеулермен тәжірибелер үрдісіне мемлекеттің тікелей қатысуы мен қайтарымсыз ... ... ... мемлекеттік бюджетті қаржыландыруға тікелей негізделген.
Егер біздің елдің ғылыми - ... ... үшін ... ... ... ... ... пікірімізше, ғылыми зерттеулерге мемлекеттің тікелей қатысуы және салық жеңілдіктерін ұсыну түрлерін өзара байланыстырып ... ... ... ... ... - техникалық дамуға мемлекет тарапынан ерекше көңіл бөлінеді. ... ... ... емес ... ... ... ... дүниежүзілік деңгейлердегі ғылыми - техникалық прогрестерді өздері қадағалап, дамытып отырады. Ал мемлекет сол ... ... - ... ... ... ... ... дамытып отыруларына ыңғайлы жағдайлар қалыптастырып отырады. Мемлекет бұл елдерде ғылыми - техникалық және ... ... ... ... ... ... ұсынып отырады.
Өкінішке орай дәл қазіргі сәтте Қазақстан Республикасының ондай ... ... ... даму ... мен ... ... бұл ... мәселелерін қозғамай отыр. Тек кейбір мемлекеттік бюджет ахсигновациялары мен шетел ... ... ... жеке ... ... мен ... ... ж. заң қабылданған болатын. Бірақ бұл заң қазіргі заңдарға сәйкес келмей отыр. ... ... және ... ... 1999 жылы ... ... ... он жылдық мерзімге ғылыми негізгі бағыттарды айқындап қойған болатын. Осы жұмыстар мен ... ... ... ғылыми - техникалық дамуына негіз болатын жаңа мемлекеттік бағдарламасының жоболары талқыланып белгіленген. ... ... ... ... ... ... бюджет арқылы жүзеге асырылуы тиіс. Дегенмен, мемлекеттік емес қаржы көздерін ғылыми - ... ... ... шоғырландыру басты мәселелердің бірі. Халықаралық қорлар грантын ұтып алу ... ... ... институттардың өздері арқылы, қызмет көрсетуі, нақты инновациялық жобаларға өз мемлекетіміздің және ... ... ... ... ... мәселесі шамамен шешілер еді.
ҚР жаңа ғылыми - ... ... ... ... ... ...
Қорларды басымдылығы бар ғылыми - техникалық игерілуі бағытттарын шоғырландыру.
Ғылыми шаруашылыққа бостандық беру, ғылым мен ... ... ... ісін ... ... дамуын қамтамасыз ету.
Мемлекеттік ғылыми - техникалық саясат мемлекеттің әлеуметтік - экономикалық саясаттың қосымша бөлігі. Оның ... ... бірі - ... ғылыми - техникалық және инновациялық дамуының бағытын анықтап, ұзақ мерзімді бағдар жасап, оны іске ... ... ... мен ... ... жағдайына байланысты тез арада инновациялық, ғылыми - техникалық дамуды, кіші және орта ... ... ... мемлекет кепілінен қолдау үшін түрлі заң жобалары және үкіметтік бағдарламалар қабылдануы ... ... ... елде ... ... ғылыми - техникалық саясатқа қатысты мемелекет ... да, заң да ... ... ... де, ... .
Ауыл экономикасын көтеру мақсатында соңғы 10 жылда қомақты қаржы ресурстарымен қосымша күшейтілген АӨК мен ауылды дамыту және қолдау жөніндегі ... және ... ... қабылданды.[26]
Әлемдік тәжірибе көрсеткендей, инновациялық қызмет мемлекеттік басқаруды және едәуір қаржыны салуды талап етеді. Инновациялық қызметке төмендегі факторлар әсер ... ... ... ... ... ... ғылыми сыйымдылығы жоғары өнімді жасауға қабілетті ғылыми қызметкерлердің саны; бітіруші мамандардың саны мен ... ... ... ... ... негізінде еңбек, материал және қаржы қорларын тиімді қолдануға қабілетті салалық басқаруды ұйымдастыру. Мынаны ескеру қажет, егер экономикасы жоғары дамыған ... ... ... ... кезеңнің ұзақтығы 5-6 жылды құраса, дамушы елдерде 15-тен 25 жыл аралығында болуда.
-22288595250





Қазақстандағы индустриалды-инновациялық даму инфрақұрылы-мы
00





Қазақстандағы индустриалды-инновациялық даму ... 1. ... ... ... ... ... мақсатқа жету үшін арнайы даму институттарды нығайту қажет. Қазіргі даму Банкінің ... ... ... ... ... ... Инвестициялық қоры, Инновациялық қоры, Экспортты сақтандыру корпорациясы сияқты ... да ... үміт ... ... ... көп мемлекеттерінде қызмет етеді, әдетте олар жеке және тәуілсіз болады. Қазақстанда дайын өнім өндірісінің ... ... ... ... ... ... ... несие беруші институттарды мемлекет бекітеді. Үкімет қосымша кешен құру мақсатында маркетингтік-талдау орталығын, технология инженерингі мен трансферт орталығын және ... ... құру ... қабылдады. Даму институттары арқылы мемлекет бәсеке қабілетті өнім шығаруға бағытталған, қосымша құнның технологиялық экономикалық шеңберін құрушы жүйені қалыптастыруға бағытталған ... ... ... ... ... бар ... ... беретін шекті өнім шығаратын көп салалы өндіріс құруға мүмкіндік береді.
Жалпы даму институттары децентрализация мен мамандану, бәсеке бағытталған ортақ жүйе ... ... ... ... жаңа және ... ... ... дамытуға негізделуі қажет.
Ағымдағы жылда мемлекетік бюджет қаржыларынан даму Банкіне 80 млн $ бөлінген, оның ішінде жарғылық ... ... ... ... қорына- 150 млн $, инновация қорына- 50 млн $.
2005 ж бюджет жобасында жарғылық капиталды ... ... ... даму ... - 80 млн $, ... пен ... ... ... - 5 млн $, инновация орталығына 42,5 млн $ бөлінген. Сонымен қатар, технопарктер мен ақпараттық технология паркіне 7 млн $ бөлу ... ... үшін бұл ... аз емес, бірақ ол инновациялық экономика мен ғылыми өндірістерді құру сияқты мәселелерді ... өте ... ... негізгі міндеті болып ұзақ және орта мерзімді жинақ несиелерін, сонымен бірге несиеге қарыз бойынша жауапкершілігін ... ... ... ету арқылы өндіру саласы мен инфрақұрылыммен жеке сектор ұсыныстарын қаржылық қолдау ... Банк ... ... мен ... ... ... ... инвестициялық саясатын жүзеге асыру мен басқа реттеу институттарымен бірігіп жұмыс істеуге ... және ... ... ... орын - ... секторын екінші деңгейлі банкттермен жүзеге асырылмайтын несиеге қажеттіліктерін ... ету ... ... жылы ... ... ... өтімділігін арттыру, өңдеу кәсіпорындары мен өндіру инфрақұрылымдарын дамыту, экономикаға ішкі және сыртқы инвестицияларды тартуға ықпал ету мақсатында ... даму ... ... ... мен ... ... жобаларға 200 млн $ берілген, несие қаржысының 100 млн $ игерілген. Банк орта және ұзақ ... ... ... тартудың базасын құруда, ол өндеу өнеркәсібі мен инфрақұрылым жобаларын ... ... етуі ... ... ... мен ... бойынша диверсификацияланған 160 млн $ тең қарыз қоржыны жинақталған. Сөйтіп, ... ... ... қор ... нарықтық қарызды құрайды, олар өз кезегінде несие қызметін жүзеге асыруда құралдар мен механизмдерді қолдануды талап етеді. Соған қарамастан, банк қызметінің ... - ... мен ... ... орта және ұзақ ... ... ... қарыз алудың шегерімдері бар шарттарын талап етіп, солардың бірі ретіндс банкке 15 және көп уақытқа төмен немесе нольдік бағамен ... ... ... ... Даму ... 562,6 млн. $ 6,22 ... ... қаржыландырды. Үстіміздегі жылы Даму Банкі қаржыландырылған 10 өндірісі пайдалануға берілмек, солардың ішінде Астанадағы шыны-пластикалық құбырлар шығару және ... ... ... жіп өндіру сияқты өндірістер бар.
Мемлекеттік инвестициялық саясатты жүзеге асыруға шақырылған ... ... ... ... ... қоры ... Оның негізгі мақсаты - экономиканын шикізаттық емес саласындағы жеке кәсіпкерлікті қолдау мен Қазақстанда, шетелде жарғылық ... ... ... ... ... көрсету.
Инвестициялық қор міндеттері:
Халықаралық қаржылық институттарды тарту арқылы венчурлы қорлар құру;
Венчурлы жобаларды инвестициялау;
Инвестиция алдыңғы кезендерге кепілдік ... ... ... ... ... база жасау венчурлы жобаларға сыртқы және ішкі инвесторларды тарту.
Инвестицияланатын кәсіпорын акцияларын ... ... ... акцияларын қор нарығына шығару.
Қазақстандық инвестициялық қордың қызметі жаңа маңызды бәсеке қабілетті өндірісті құруға үкіметтің қатысуына мүмкіндік береді.
Қазақстанның ... қоры осы ... 1 ... құны 100 млн. ... ... екі жобаны қаржыландырмақ. Венчурлық инвес-тиция жасауды ынталандыруды жүзеге асыруға тиіс. Ұлттық Инвести-циялық Қор ұлттық геостационарлық жер ... ... және ... ... ... бастады. Сөйтіп, даму институтының белсен-ділігі арта ... қор ... ... ... ... ... ... Бұл қызмет, әсіресе, экономиканың жоғарғы технологиялық салаларын құру мен дамытуда маңызды. Сонымен, қор қызметінің ... ... ... ... ... жоғары технологиялық ғылымды қажет етуші өндірістің өсуіне көмектесуі қажет.
Жоғары технологиялық және ғылымды қажет ететін өндірісті дамыту мақсатында мемлекет инжиниринг пен ... ... ... ... Ол өндірістерге инжиниринг қызметтерін, шетелдік алдыңғы қатарлы технология трансферттерін жүзеге асыруға негізделген.
Ғылыми-технологиялық ... ... ... ... ... қалуын жою үшін Қазақстанға фундаменталды ғылым мен қосымша зерттеулерді ... ... ... ... бұл ... күрделі мәселесін шешу барысында инвесторлар және жоғары технологияны өндірушілер ... ... ... ... ... ... Ол - ... зерттеулер, отандық және шетел нарығының коньюктурасы мен ондағы қазақстандық тауарлар мен қызметтердің болу мүмкіндігін көрсететін ақпарат. Соған қарап Қазақстан нарық ... ... ... отырып, жоспарлар жасау мүмкін. Қазақстанда өндірілетін өнімнің қосымша ұсынысы, бәсеке қабілеттілігі мен ... ... ... ... ... ... үздіксіз қамтамасыз еткен жөн. Мұндай жұмысты жақында құрылған маркетингтік -талдау зерттеулер орталығы орындайды.
Сонымен қоса, экспортты сақтандыру корпорациясының ролі жөнінде сөз ету ... Бұл ... ... ... ... мен қызмет экспортына ықпал ету болып табылады, ол ... және ... ... ... және ... ... ... Корпорация қазақстандық өнімді экспорттау үшін маркетингтік зерттеулер жасап, әлеуетті мүмкін нарықтарды айқындайды. Экспортық ... мен ... ... ... өз ... белсенділігін арты-рады. Жалпы сомасына 20,5 млн. $7 тұратын 23 жобаны сақтандыру туралы шешім қабылданды.
Мемлекеттік қолдаудың ... мен ... ... үшін ... және ... тең ... жағдайды қамтамасыз ету үшін жасалынған. Бұл мемлекет тек катализатор қызметін атқарушы екенін ... ... ... бірі ... ... инновациялық жүйенің бірнеше кезеңдерін қалыптастыру табылады:
- 2005-2007жж. - мемлекеттің белсенді араласуымен ұлттық инновациялық жүйе ... ... - ... ... ... ... өзара байланысы мен жүзеге асыру механизмін толыққанды жетілдіру;
- 2011-2015жж. - Ұлттық инновациялық жүйені ... ... ... ... көлемін қысқарту мен жеке инвестицилар көлемін өсіру арқылы жүзеге асыру. [13]
2. АҚ - ның ... ...
2.1 АҚ - ның ... - құқықтық және ... ... ... ... ... ... ... бірі болып табылады. Аграрлық сектордың даму деңгейі қашан да қазақстандық қоғамның экономикалық және қоғамдық-саяси тұрақтылығын анықтайтын факторы болып ... және әлі де ... ... экономикасы дамуының басым бағыттарының бірі бола отырып, ауыл шаруашылығы аса зор әлеует пен үлкен қорға ие. Қазақстанның әр түрлі климаттық ... ... жылы ... ... ... ... өсіруге және мал шаруашылығын дамытуға мүмкіндік береді.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2007 жылғы 22 мамырдағы № 409 ... АҚ ... АҚ ... ... ... ... жұмыс істейтін 20 ғылыми-зерттеу ұйымдары кіреді, жарғылық капиталы: 2 819 млн. ... ... ... ... 100%. ... ... -- ... акционер - Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі. Басқару органы - ... ... АҚ ... ... ... ... ... Ауыл шаруашылығы министрлігінің, Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің, АҚ өкілдері, сонымен қатар тәуелсіз директорлар - жеке меншік секторының ... ... ... орган -- АҚ президенті -- Кененбаев Серік Барменбекұлы.
Бүгінгі күнге АҚ - ның ... ... ... ... ғылыми - техникалық өнімдер, егін шаруашылығын, мал ... су ... ... шаруашылығы, балық шаруашылығы, өсімдік шаруашылығы мен өсімдіктерді қорғау, механизация, ауыл өнімдерін ... ... мен ... ... ... ... ... республиканың ғылымының 2006-2009 аграрлық жылдарында ауылшаруашылық тағы басқа мәдениеттердiң 187 жаңа сорттары ... ... ... ... ... ... бойынша 48 технологиялар жасалып жетiлдiрiлген; 16 iстеп шығарған су шаруашылығы үшiн құралдардың тәжiрибелi үлгiлерi және ... ... 44 ... және ... ... ... азықтар, құрама жем, 55 техникалық регламенттер, шарттар және стандарттардың 66 рецептуралары ... 39 ... және ауыл ... ... ... 1 жыныс және 3 сызық арқау шығарылып апробациялаған, аралардың 2 сызығы; мазмұн және ауыл шаруашылық малы, ... және ... ... 23 ... жасалған; 58 вакциналар, диагностикумдар және емдiк препараттар жасалған; ... және ... ... саясатты iске асыру үшiн ауыл шаруашылығы, ұсыныстар және талдау материалдарының қатары 27 ұсыныстар экономика саласында жасалған; машиналардың 50 ... ... және ... ... 79 ... және ... ... отандық ғылыми өңдеулерiн биiк потенциал туралы куәландыратын 238 ... ... ... АҚ-ы АӨК ... ... даму институтының статусына ие және аграрлы сектордың ... ... ... ... ... ... АҚ- ның ... қойылған міндеттемелері: АӨК-не жаңа білімдері генерациялау және шетелдік агротехнологиялардың трансферті мен ... ... ... ... ... ... ... активизациясы жатады. 2009 жылы Қазақстандық аграрлы ғылымының ... ... жыл ... ... Ең ... ... қатысуымен ауылшаруашылық ғылымы мен инновацияны қолдауға мемлекеттік инвестициялардың 5,6 млрд ... ... ... ... ... ... 2,7 млрд теңге - ғылыми зерттеулерді өткізуге бағытталды, 2,98 млрд ... - ... ... және ... ... ... бағытталды.
Сонымен қатар, АҚ-ның ветеринарлық және мал шаруашылық ғылыми- ... ... АҚ - мен ... мал шаруашылық селекциясындағы ірі масштабты ұйымдастыру жұмыстарында қызмет етуде.
Ғылыми жетістіктер қазіргі таңда нақты өндіріске енгізуде. Республиканың солтүстік ... себу ... ... ... ... селекциясының мөлшері орта есеппен 60-70%-ға өсті. Ылғал және қоржинақтаушы технологиялар өңдеу ауданының 2009 жылы барлық астық сынаның 10,3 млн га ... 61-ын ... Ал 2003 жылы бұл ... тек 1,0 млн га ... ... ... ... АҚ-ның құрамында 42 еншілес ұйым бар:
* 22 маманданған ғылыми институттар (26 ... 5 ... ... ... мал шаруашылық республикалық орталығы;
* 14 өндірістік - ... ... ... ... ... - ... ғылыми зерттеулерді енгізу мен сынау үшін ... - ... ... ұсыну;
* АӨК - гі инновацияның даму үшін арнайы ұйымдар құрылған - ... ... ... ... Мал ... пен ... ... - инновациялық орталық, АӨК - гі экономикалық саясатты талдау ... ... ... ... баспасөз және инфрақұрылымдарды басқару орталығы.
АҚ-ның еншілес ұйымдарының ғылыми және инновациялық ... АӨК - нің ... ... ... 13 аудандарын ( Маңғыстау облысын қоспағанда) және орман, су, балық шаруашылықты ... ... АӨК - гі ... зерттеулер активтерінің 90 пайызы АҚ - да ... 36 ... ... іске ... ... - гі ... қамтамасыз етуі 042 бюджеттік бағдарлама бойынша іске асырылып және негізгі ауыл шаруашылық ... мен АӨК ... ... АӨК- нің ... ... жыл сайын шамамен 2,8 млрд. теңге бөлініп, ауыл шаруашылық ... ... ... ... ғылымының қалыптасу және даму кезеңінде институт ғалымдары тың және тыңайған жерлерді игеруге елеулі үлестерін қосты: бүкіл әкімшілік облыстардың және ... ... ... ... ... ... ... Сортаң жерлердің мелиоративтік диагностикасы мен топтастырылу қағидаттары, тұзды, сілтілі және ... ... ... ... және ... ... келтірудің тиімді технологиялары әзірленді, сондай-ақ Қазақстанның сортаң жерлерінің картасы жасалды. Күріш себілетін суармалы алқаптарға арналған және оның ... ... ... ... және т.б.) ... ... ... алқаптарына арналған күріш егілетін топыраққа минералдық тыңайтқыштарды тиімді қолдану жөніндегі ұсынымдар және наноагромелиоративтік әдістер қолдану ... ... ... және ауыл ... дақылдарының өнімділігін арттыру жөніндегі әдістемелік ұсынымдар әзірленді.
Ө. О. Оспанов атындағы Қазақ топырақтану және агрохимия ғылыми-зерттеу институтында Техникалық ынтымақтастық ... ... ... ... ... ... ... келген өкіл Annette won Lossau, бас кеңесші Бенжамин Мор, ұлттық кеңесші Мәдина Мұсаева) Арал теңізі өңірінде қалыптасқан ... ... ... ұстай отырып, Техникалық ынтымақтастық жөніндегі герман қоғамы Герман Федералдық экономикалық ынтымақ және даму министрлігі атынан өңірлік ... ... ... 2009 жылы ... ... Арал ... өңіріндегі экономикалық және экологиялық әл-ауқатты жақсарту бағдарламасы (EEWA) ... мен ... ... сағаларында ресурстардың сарқылуына байланысты дамытуды және мүмкіндіктерді пайдалануды көздейтін ... мен ... ... ... EEWA бағдарламасы Орта Азия елдерін, сондай-ақ Қазақстан мен Өзбекстанның әл-ауқат пен аумақтық дамуды жақсарту стратегияларын ... ... ... GTZ ... ... іске ... көп деңгейлі ұстанымды қолдануды көздейді.
Президент
Директорлар кеңесі
Ішкі қызмет ... ... ... ... ... әрекеттесу департаменті
Активтерді басқару және ҒТИ-ді дамыту департаменті
Құқықтық қамтамасыз ету және мемлекеттік сатып алулар департаменті
Қаржы директоры
Бухгалтерия
Корпоративті қаржы ... ... ... беру жүйесін дамыту департаменті
Стратегия және корпоративті даму департаменті
Ғылымды дамыту және инновациялық саясат департаменті
Өндірістік қызметті дамыту департаменті
Мал шаруашылығын ғылыммен қамтамасыз ету ... ... ... және өсімдік шаруашылығын ғылыммен қамтамасыз ету секторы
Ауылшаруашы-лығы шикізатын қайта өңдеуді ғылыми қамтамасыз ету және АӨК экономикасы ... ... ... ... дамыту жүйесі бойынша сектор
Кәсіпорынның басқару құрылымы
Сурет 2. Кәсіпорынның басқару ... ... ... ... ... Вице-президент
Мемлекеттік құрылымдармен өзара әрекеттесу департаменті
Активтерді басқару және ҒТИ-ді дамыту департаменті
Құқықтық қамтамасыз ету және мемлекеттік сатып алулар департаменті
Қаржы директоры
Бухгалтерия
Корпоративті қаржы ... ... ... беру жүйесін дамыту департаменті
Стратегия және корпоративті даму ... ... және ... ... ... қызметті дамыту департаменті
Мал шаруашылығын ғылыммен қамтамасыз ету секторы
Табиғи ресурстарды басқару және өсімдік шаруашылығын ғылыммен ... ету ... ... ... өңдеуді ғылыми қамтамасыз ету және АӨК экономикасы секторы
ҒЗТКЖ қорытындыларын енгізуді ... ... ... сектор
Кәсіпорынның басқару құрылымы
Сурет 2. Кәсіпорынның басқару құрылымы
Кадр саясаты ұлттық ауыл шаруашылығы саласын дамытуға қатысудан және халықаралық деңгейдегі ... ... ... компания болу деген пайымдаудан Қазақстан Республикасына мейлінше мол ... ... ету үшін ... ... әрі тиімді басқаруға бағытталған.
Кадр саясаты АҚ Даму стратегиясын іске асыру үшін персоналды пайдалану мен басқару мақсаттарының, қағидаттарының, бағыттарының, тетіктерінің ... ... ... ... АҚ ... әрі -- Компания) және еншілес кәсіпорындар қызметкерлері үшін ... ... ... ... ... мен филиалдардағы атқарушы органдардың мүшелері болып ... ... және ... ... ... ... Кадр саясаты қабылдануы үшін қажетті іс-әрекеттердің бәрін жүзеге асырады.
Компанияның ең маңызды ресурсы ретінде ... ... ... мен ... арттыру және персоналды дамыту арқылы Компанияның стратегиялық міндеттерін орындауға қол жеткізуді қамтамасыз ету.
Мақсатқа қол жеткізу мынадай міндеттерді орындау ... ... ... ... қызметкерді Компанияның стратегиялық мақсаттарына жетуге уәждейтін, Компанияның бәсекедегі үстемдігін дамытатын жүйе құру ... ... ... ... ... мол ... алу;
2) біліктілігі жоғары қызметкерлер үшін ең таңдаулы компания болу;
3) ... ... және ... ортаны қорғау салаларында бүкіл талаптарға сай болу;
4) Компанияның корпоративтік мәдениетін, корпоративтік брэндін және ... ... ... ... ... ... компаниялардағы қызметкерлер жұмысы менеджментінің рөлі көп өзгеріске ұшырады. Егер ... ... ... ... ... және ... ... қойылған болса, қазір компания үшін ең маңызды капитал адам екенін ұғыну қалыптасты. Яғни, жұмыстың тиімділігі адам ... ... және ... ... ... білуге тікелей байланысты.
акционерлік қоғамында (бұдан әрі -- Қоғам) адам ресурстарын тиімді басқару, қазіргі ... кез ... ... өз ... ... Қоғамның мақсаттарына жету дегенді білдіреді және әрбір басшының ... ... ... ең жоғары тиімділігін қамтамасыз ететін персоналды басқару жүйесін қалыптастыру және оны іске ... ... және ... дамыту тұжырымдамасына сәйкес мынадай міндеттер белгіленді:
-- дамыту/өздігінен даму ... ... ... жоғарылату;
-- еңбек өнімділігін арттыру;
-- жауапкершілік деңгейін арттыру;
-- қоғамды дамыту мақсатында қызметкерлердің кәсіби және ... ... ... ... ... адам ... басқару процесінің ашық және әкімгерлік үшін ыңғайлы болуы;
-- персоналды ... ... ... автоматтандыру;
-- Қоғамдағы кәсібилік, тұрақты түрде жоғары нәтижеге жету ең қажет өлшемдерге айналуын және қызмет бабындағы өсудің жалғыз кепілі болуын қамтамасыз ... ... ... ... қабылдау және бос лауазымдық орындарды толтыру кезінде мүмкіндіктері тең болған жағдайда мынадай ... ... ... беріледі:
1) құрылымдық бөлімшелерде жұмыс істеу үшін жас мамандарға;
2)қызметкерлердің мансабын өсіру және кәсіби дамуы үшін мүмкіндіктерін кеңейте түсу мақсатында ... және оның ... ... ... ... келген (Қоғамның ішкі нормативтік құжаттарына сәйкес деген ресми мәртебесі бар) біліктілігі ... ... ... ... Кадр саясатын іске асыру үшін Компания:
1) жұмыспен қамту саласын уақытылы реттеп отыру үшін ауыл ... ... ... істейтін басқа ұйымдардың әртүрлі көрсеткіштерін салыстыру арқылы еңбек нарқының даму үдерісін үнемі бақылауда ұстап отыру (бенчмаркинг);
2) қойылатын ... ... мен ... ... ... жұмсалатын шығындар нормативтерін, жұмыс істеп жүрген персоналды басымдықпен пайдалану мүмкіндіктерін, еңбек нарығында мамандардың болуын есепке ала отырып еңбек ресурстарына ... жыл ... ... ... ... негізгі лауазымдарды анықтау және негізгі позицияларды иемденуші ... ... ... мен ... әзірлеу;
4) кандидаттар бойынша деректер базасын жүргізу және біліктілігі жоғары ... ... ... жүзеге асыру;
5) адам ресурстарын толықтырып отыру мақсатында даму үшін қажетті жоғары әлеуеті бар жас ... ... ... ... мен ... кәсіпорындар арасында орын ауыстырып жүруге, кез келген өңірде кәсіпкерлікті дамытуға және қолдауға, қажетті сапа стандарттарын қамтамасыз ... және ... ... ... ... ... ... және таңдап алудың әдістемесін әзірлеу.
Компанияның мақсаттары мен міндеттерін әр қызметкердің санасына сіңіре білуге, деңгейлес және ... ... ... ... тиімді басқаруға мүмкіндік беретін жүйе құру Компанияны дамытуда табысқа ... ... және ... ... ... қамтамасыз ету үшін ерекше маңызды болып табылады.[17]
2.2 Ұйымның негізгі мақсаттары мен ... ... АҚ ... ... ұйымдарынан алынған білімдерді кәсіпкерлік салаға тапсыру;
2. әлемдік деңгейдегі ғылыми-техникалық және инженер-техникалық қызмет ... ... бар ... агротехнологияларды кірістіру (трансферттеу);
3.жаңа агротехнологияларды жасау және коммерциялық қолданысқа енгізу (коммерциялау) арқылы аграрлық саладағы ... ... ... жедел дамуын қамтамасыз ету.
АҚ топ қызметінің негізгі мақсаты:
- ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстар (ҒЗТКЖ) жүргізу;
- технологияларды коммерциялау және ... ... ... беру ... табылады.
Қазақстан-Израиль аграрлық зерттеулер қорын (ҚИҚ) құру жұмысы жүргізіліп жатыр. Бұл қор ... мен ... беру ... ... ... ... ғылымы мен аграрлық өндірісін жедел дамытуды қамтамасыз ететін ... ... ... ... ... ... ... іске асыруға және израиль тарапының агротехнологияларын бейімдеуге, бірлескен ғылыми ... ... ... ... ... арттыруға бағытталмақ.
Қазіргі уақытта Қазақстан Республикасы Үкіметі мен ... ... ... ... ... ... зерттеулер қорын құру туралы Келісімнің жобасы израильдік тараптың ... ... ЖШС ... 2009 жылы ... іске ... ... мақсаты: еңбек өнімділігін арттыру, өнімнің өзіндік құнын кеміту, бәсекеге қабілетті тұқымдық және тауарлық материал алу мақсатында, Қазақстан Республикасының ... ... және ұсақ ... ... ... сату үшін халықаралық стандарттардың талаптарына сай келетін вируссыз тұқымдық картоп өндіру.
(Оңтүстік ... ... ... ... ... ... ... негізіндегі тұқым өсіру технологиясы қолданылатын болады.
Шағын түйнек өндіру зауытының құны 2,2 млн. USD. ... ... -- жыл ... 2 400 000 ... түйнек.
Күтілетін нәтиже:
-- картоп тұқымын өсіру схемасы 4-5 жылдан 2 ... ... ... ... ҚР картоп егілетін бүкіл алқаптарында (155-160 мың га.) жоғары сапалы сұрыпталған ... ... ... ҚР ... ... ... ... мен тұқым шаруашылықтары орталықтандырылған жүйе арқылы Қазақ картоп және ... ҒЗИ ... ... ... қамтамасыз етілетін болады;
-- тұқымдық шағын түйнектердің сапасына бірыңғай қатаң бақылау ... ... ... ... сонымен бірге ИФА қолданылып вирустарды және басқа ауруларды анықтау үшін тестілеу);
--тұқымдық шағын түйнектердің жұмсалу нормасы 7-10 есе, яғни 3-4 ... 0,3 - 0,5 ... ... ... тұқым тасымалдау мен сақтау шығындары да 7-10 есе азайтылатын болады;
-- картоп ... ... ... тұқымдық материалдың үлесі (дәстүрлі технология бойынша) 30 пайыздан ... ... ... егу ... аз жұмсау) және түсімділікті арттыру (өнім алу көлемінің ұлғаюы) есебінен 7-10 пайызға дейін ... ... ... ... және қайта өңдеуге, өндірілген картоп өнімінің 90 пайызы немесе одан артығырақ жұмсалады;
Жобаны іске асыру мерзімі: 2010 -- 2012 ... ... ... ... Ауыл шаруашылығы министрлігі мен Германия Федеративтік Республикасы Азық-түлік, ауыл шаруашылығы және тұтынушылардың құқығын ... ... ... ... ... іске ... туралы шешім қабылдаған болатын.
Аграрлық-саяси диалогтың негізгі мақсаты германдық және халықаралық ... ... ... және ... ... ... Республикасының экономикалық саясатын қалыптастыру болып табылады. Германия ауыл шаруашылығының ғылыми-технологиялық дамуы мен осы елдің ... ... ... ... ... ескере отырып, Қазақстанның аграрлық секторын дамытудың кешенді мәселелерін ... ... және оны ... нарыққа ықпалдастыруға Қазақстан мүдделі.
Қазіргі уақытта экономиканың аграрлық саласын дамытуға Қазақстан көлемді қаржы ресурстарын жұмсап отыр. Мемлекет қаражатын тиімді ... ... ... ... ... ... ... мақсатында қазақстандық тарап Германияда жинақталған тәжірибеге де сүйенетін болады.
жобасын іске асыруды қазақстандық тараптан АҚ, ... ... ... жүзеге асырады. АҚ өз тарапынан жобаны одан әрі қолдау ісін Агроөнеркәсіп кешеніндегі экономикалық саясатты ... ... ... ... ... ... саясатты талдау орталығы 2009 жылы АӨК кешенді экономикалық зерттеулер ... ... ... ... Ауыл ... министрлігінің, АҚ қызметіне тұрақты талдау жасап қолдау үшін құрылған болатын. Себебі, әлемдік дағдарыстың кері әсері мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... және ішкі экономикалық ахуалды мейлінше мұқият әрі ықтиятпен бағалай білуді, жүргізіліп отырған мемлекеттік саясаттың салдарын алдын ала ... ... ... талап етеді.
Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің, АҚ және ... ... ... мен ... барысында қол жеткен алдын ала уағдаластықтар бойынша 2010-2011 жылдарда мыналар күтілуде:
--Қазақстандағы жер иелену және жер ... ... ... ... ... және бағалау;
--ауылдық аумақтарды дамыту жөнінде іс-шаралар жүргізу, Қазақстандағы кооперативтік дамуды талдау;
-- ауыл шаруашылығы саласында салыстырмалы, бағалау сынақтарын жүргізу;
-- Қазақстанда МТС құру ... ... ... ... ... жақсарту, ауыл шаруашылығының таңдамалы өнімдеріне арналған баға ... ... ... ... ... ... және ... саудада транзакциялық және тасымалдау шығыстарын азайту жөнінде іс-шаралар жүргізу;
-- біліктілікті ... ... ... ... ... ... DEULA, DAZ және т.б.;
-- аграрлық саясат саласында тәжірибе алмасу және консультация беру;
-- Қазақстан мен германия ұйымдары ... ... ... ... ... ... іскерлік кездесулер ұйымдастыру және т.б.;
-- Қазақстанға тікелей шетелдік инвестициялар тарту.
2010 жылғы 10 тамызда ... ... ... геномикасы орталығы (бұдан әрі -- АӨФГО) мен ҚАИ арасында өзара түсіністік туралы меморандум жасалды. АӨФГО дәнді дақылдар ... ... ... ... және ... ... саласындағы жетекші ғылыми-зерттеу ұйымы болып табылады.
Жасалған меморандумға ... ... ... ... және инфрақұрылымдық қолдау көрсететін болады, сонымен бірге:
· ... ... ... ... қоса ... ... және оқу ... қол жеткізуді қамтамасыз ету;
· өсімдік үдеткішіне ҚАИ-дың қол жеткізуіне көмек көрсету;
· ҚАИ өкілдерін ... ... ... ... ... туралы толық ақпаратпен қамтамасыз ету;
· ғылыми-зерттеу және ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру.
ҚАИ өз тарапынан ғылыми зерттеулерді қаржыландырады, сондай-ақ мыналарды қамтамасыз етеді:
· кадр таңдау;
· ... ... іске ... ... ... ... инвестиция тарту.
2011 жылдан бастап бидайдың қуаңшылыққа төзімділігі бойынша бірлескен ғылыми зерттеулерді іске асыру жоспарланып отыр, атап айтқанда: қатаң дәнді жазғы ... ... ... және ... ... селекцияны генетикалық таңбалау әдістерін қолдану.[17]
2.3 Негізгі атқаратын қызметтері - оларға экономикалық ... қор - өнім ... ... және ... рет ... өндірістік капиталдың бір бөлігі өз құнының материалдық-заттай формасын өзгертпей бірнеше кезең ішінде өнімге ауыстырады.
Қазақстан Республикасы Салық кодексіне сәйкес негізгі қор ... бір ... аса ... етеді және оларды алған сәттегі құны республикалық бюджет туралы заңмен белгіленген тиісті қаржы жылына елуден аса айлық есептік ... ... ... қорға үй, құрылыс, ғимарат, өткізу құрылғыларын салуға, машина, жабдық, көлік ... ... ... ... ... ... капиталдың бір бөлігі жатады.
Кәсіпорынның негізгі қорларының құрылымы ғимараттар, құрылыстар, машиналар, жабдықтар, транспорт, ... да ... ... ... Кәсіпорынның негізгі қорларының құрамын талдау үшін келесі кестені қарастырамыз.
Кесте 4
Кәсіпорынның негізгі қорлар құрамы
Көрсетікіштер
2008 жыл
2009 жыл
2010 ... ... ... ... мың ... және құрал-жабдықтар, мың тг
89796
74865
44748
-14931
-30117
Транспорттық құралдар, мың ... да ... ... мың ... мың ... ... бойынша, кәсіпорынның негізгі қорлары 2008 жылмен салыстырғанда 2009 жылы 33,28 % ... Бұл ... ... ... ... сол жылы кәсіпорынның жаңа транспорттық құралдар сатып алуы. Ал 2009 жылмен 2010 жылды салыстыратын ... ... ... ... 889708 ... ... 91,4 % төмендеді. Яғни, 2010 жылы кәсіпорынмен негізгі қорлар құрамы ... ... ... ... өндірістің экономикалық тиімділігіне, оның негізгіқорлармен қамтылу дәрежесі де әсер етеді. Еңбектің қормен қарулануы еңбек өнімділігінің ... ... ... ... ... ... ... ол азық шығуы, өндірілуі. Сондықтан өндірістік қордың қайтарылуы немесе таза кірістің құнымен қатынасы арқылы жүзеге асады. Қор ... - бұл ... ... қор ... ... өнім ... қатынасы. Осыған орай, негізігі қорларды пайдаланудың экономикалық тиімділігін ... ... ... 5
Негізгі қорларды пайдаланудың экономикалық тиімділігі
Көрсетікіштер
2008 жыл
2009 жыл
2010 жыл
Тізбекті ауытқу ... ... өнім ... мың ... ... ... адам
49
56
60
+7
+4
Негізгі қорлардың құны, мың тг
730195
973213
83505
+243018
-889708
оның ішінде:
ғимараттар мен құрылыстар, мың ... және ... мың ... ... мың тг
-
228645
21424
-
-107221
басқа да негізгі қорлар
35452
57813
17333
+22361
-40480
Қор қайтарымы, тг
0,22
0,29
6,99
+0,07
+4,01
Қор сыйымдылығы, тг
4,5
3,46
4,31
-1,04
-3,23
Қормен ... ... ... мәліметтері бойынша 2009 жылды 2008 жылмен салыстырғанда қор қайтарымы 0,07 теңгеге немесе өстті. Ал 2010 ... 2009 ... ... бұл ... 4,01 ... өсті.[32]
Еңбек ресурсы дегеніміз - бұл адамның ... сай ... ... ... еңбек ресустарын, жұмыс күшін талдау экономикалық талдаудың өте бір зор саласы. Шаруашылықтағы өнім ... ... мен ... ... және ... өндіріс тиімділігінің артуы қоғамның басты өндірістік күші еңбекшілерді пайдалануға байланысты.
Қызметшілер - әкімшілік-шаруашылық басқарушылық қызметтерді, сондай-ақ инженерлік-техникалық, ... және ... да ... айналысатын адамдар.
Жұмысшылар - өнімдерді (қызметтерді, жұмыстарды) өндіру ... ... ... ... ... ... жолаушыларды тасымалдау, материалдық қызмет көрсетумен айналысатын адамдар.
Кесте 6
Еңбек ресурстарының құрамы мен құрылымы
Көрсетікіштер
2008 жыл
2009 жыл
2010 жыл
адам
%
адам
%
адам
%
Персонал саны:
49
100
56
100
60
100
-жұмысшылар
6
12,2
6
10,7
7
11,7
-қызметкерлер
23
47
31
55,3
34
56,6
-жетекшілер
13
26,5
13
23,2
10
16,7
-мамандар
7
14,3
6
10,8
9
15
Кәсіпорынның еңбек ... ... ... 56,6 пайыз құраса, жұмыскерлер 11,7 пайыз құрайды.
Еңбек ресурстары - ол қызмет көрсетуге немесе материалдық игіліктер өндіруге қабілетті, дене күші және ... ... бар ... ең ... бөлігі. Еңбек ресурстары - бір жағынан әр түрлі салаларда экономикалық ... ... ... ... жағынан нақты және әлеуметтік жұмыскерлерден құралады. Еңбек ресурстарының құрамын келесі ... ... ...
Еңбек ресурстарын пайдалану тиімділігін сипаттайтын негізгі экономикалық категориялардың бірі - ... ... ... табылады. Ол өнім көлемі мен еңбек шығыны арасындағы ара қатынасты көрсетеді. Еңбек өнімділігі нақты адамның жұмыс уақытында тұтыну ... ... ... ... ... Жұмыс уақытының бір бөлігінде неғұрлым көп өнім өндірілсе, немесе өнім бірлігін өндіруге ... ... аз ... ... ... ... ... болады. Кәсіпорында еңбек ресурстарының өнімділігін қарастыру үшін келесі кестені қолданамыз.
Кесте 7 ... ... ... ... ... жыл
2010 жыл
Тізбекті ауытқу
(+;-)
2009 жыл
2010 жыл
Жалпы өнім
құны, мың тг
163063,00
280987,00
360211,00
+17924,00
+79224,00
Жұмыскерлер саны
49
56
60
+7
+4
Еңбекақы қоры,
мың тг
114480,00
139656,00
173028,00
+25176,00
+33372,00
Орташа айлық
еңбекақы,тг
9540,00
11638,00
14419,00
+2098,00
+2781,00
Еңбекақыдан
аударымдар
6398
6887
7410
+489
+523
- ... ... ... ... ... кесте мәліметтері бойынша, кәсіпорынның еңбек өнімділігі 2009 жылмен салыстырғанда 2008 жылы 1689,8 теңгеге немесе 50,8 пайызға артқан. Ал 2009 жылмен ... 2010 жылы бұл ... 985,9 ... ... 19,6 ... артты. Еңбек өнімділігінің өсуіне жалпы өнім құнының 2009 жылы 117924,00 теңгеге немесе 72,3 %, ал 2010 жылы 79224,00 ... яғни 28,2 % ... әсер ...
Кәсіпорын шығындары- өндіріске енгізетін факторларды алуға жұмсалатын шығындар, ресурс өнімдерін өндіруге және өткізуге қолданылатын ақшалай көрініс.
Кесте 8 ... ... ... ... ... ... ауытқу
(+;-)
2009
жыл
2010
жыл
А
1
2
3
4
5
1. Запастар барлығы
376374
188510
10699
-365675
-177811
-шикізат және материалдар
91897
78631
2169
-89728
-76462
- жаңар-жағар май
58569
21796
1290
-57279
-20506
8 кестенің жалғасы
А
1
2
3
4
5
- запас бөлшектері
106789
12893
5871
-100918
-7022
- басқа да ... ... мың ... аударымдар
6398
6887
7410
+489
+523
- әлеуметтік салық
5825,6
6188,72
6553,86
+363,12
+365,14
-әлеуметтік сақтандыру
572,4
698,28
856,14
+125,88
+157,86
4. Үстеме шығындар
47230
53697
58021
+10791
+4324
5. Басқа да шығындар
53353
75569
76646
+23293
+1077
Шығындар барлығы, мың тг
597835
464319
325804
-272031
-138515
Кәсіпорынның ... үш ... ... ... ... ... ... кемүін байқауға болады. 2008 жылмен салыстырғанда соңғы екі жылы кәсіпорын шығындары ... 133516 мың ... ... 22,7 ... және 138515 мың ... ... 29,83 ... кеміді.[20]
Шығындар - бұл кәсіпорын өзінің өндіретін және коммерциялық ... іске ... үшін ... ... ... ... ... Өндіріс процесіндегі айқын шек қоятын шығындар және олардың ... мен ... ... ... ... болып табылады.
Кәсіпорынның табысы олардың активтерінің артуы немесе капитал меншігінің көбеюіне ... ... ... Табыс ұғымы жалпы кәсіпорындарда жалпы табыс, таза табыс болып қолданылады.
Кәсіпорынның жалпы табысына ақшалай түсім тауарларды сату және қызмет көрсетуден түсетін ... ... ... ... ... бағалылықты сатудан, несие берілгендегі алынатын тиісті проценттер және басқа да ақшалай және материалдық түсімдер жатады. Жиі қолданылатын ... ... ... және ... ... ... ... айырмашылығы болып саналады.
Экономикалық теорияда табыс деп тұрақты және нарықтық ... ... ... ... ... ... ақша сомаларын айтады. Табыс алудың шарты - бұл ... ... ... Бұл ... ... ... тауарларды шығару. Таза пайда экономикалық санатының маңызды және кез ... ... ... ... ... ... ... табылады. Нарықтық қатынастарда пайда экономикалық санаты ретінде ... ... ... ... таза ... ... Әрбір кәсіпорынның жиынтық көрсеткіші пайда түсімі болып табылады.
Кәсіпорынның негізгі қызметіне байланысты түсетін табыстарын келесі кестеде талдаймыз.
Кесте 9 ... ... ... ... ... мың ... (+;-)
2008 жыл
2009 жыл
2010 жыл
2009/2008 ж.ж
2010/2009 ж.ж
Дайын өнімдерді өткізуден және қызмет көрсетуден түскен табыс
2854043
2986213
3024754
+132170
-38541
Дайын өнімді ... және ... ... ... ... түскен табыстар
4798
63097
29559
+58299
-33538
Басқа табыстар
219648
143805
60829
-75843
-82976
Кәсіпорынның соңғы үш жылдағы қызметін талдай келе, көрсетілген негізгі қызметтен және өнімді өткізуден түскен табысты көруге болады. 2008 ... ... 2009 жылы ... ... ... ... 132170 ... немесе 4,6% пайызға өскен. Ал 2009 жылмен салыстырғанда 2010 жылы бұл ... 38541 ... ... 1,3 % ... ... қаржылық нәтижесі алынған пайда сомасымен және рентабельділік ... ... ... ... ең ... өнім өткізуден алады. Пайда дегеніміз - тауар өткізуден және қызмет көрсетуден алынған ақшалай кіріс пен оны ... және ... ... ... ... ... ... пайда - бұл өндірістің айналымының ... ... ... ... ... ... экономикалық көрсеткіші. Рентабельділік пайда сомасының өзіндік құнға немесе негізгі немесе ... ... ... ... ... ... ... қатынасын көрсетеді.
Ендігі кезекте кәсіпорын қызметінің қаржылық нәтижесін талдайық.
Кесте 10
Кәсіпорын қызметінің қаржылық ... ... ... ... ... ... ... мың теңге
2854043
2986213
3024754
+132170
+38541
Басқа да табыстар, мың тг
219648
143805
60829
-75843
-82976
Барлықшығындар, мыңтг
597835
464319
325804
-272031
-138515
Кезеңшығындары, ... ... мың ... ... ... ... ... жалпы қаржылық нәтижесі көрсетілген. 2008 жылмен салыстырғанда 2009 жылы ... ... ... 132170 мың ... ... 1,09 ... ... Соның нәтижесінде рентабельділік деңгейі 0,3 пайыздық пунктке кеміді. 2009 жылмен салыстырғанда 2010 жылы қызмет ... ... ... 38541 мың ... ... 1,01 ... артқан. Рентабельділік деңгейі 0,146 пайыздық пунктке өскен. Ал соңғы екі жылдың көрсеткіштерін ... ... ... ... ... етуі 2010 жылы ... АҚ - ның ұйымдастыру ... ... мен ... ... ... ... үшiн ... әдiстемелiкпен, зерттеушi қабылдаулар және әдiстермен иелiк болып табылады. Зерттеушiлердiң алдында кәсiпорындарда зерттеулердiң ... ... және ... ... емес, олардың шешуi үшiн ұсынған ұсыныстардың дәйектемелерi де ... ... ... ... ... тенденциялардың күйдi баға, диагностика, профилактикасы, қызметтiң жаңа бағыттарының басқару жүйесi, анықтауға тар жерлерiнiң iздестiруi зерттеудiң ғылыми - категориялық аппаратын ... ... ... ... талап етедi. Зерттеудiң мақсатқа жетулерi үшiн негiзгi ұғымдар айқын анықтауға керек: ... зат, ... ... маңыздылығы, зерттеудiң әдiстерi; басқаруды технология бiлсiн, процесстер және басшылардың жүйелерiнiң зерттеуiндегi мәселенi анықтауға ... ... - ... түзу және ... ... факторларының жүйелiк талдауын жүзеге асырылсын, тиiмдiлiк, шектеу және әр түрлi әдiстердiң қолданудың шартын түсiну.
Менеджер ғылыми жолдар, теория, тұжырымдама, ... ... ... ... ... қарайды, зерттелетiн мәселеге әртүрлi көзқарастарды салыстырады. Теориялық талдауды негiзде мәселенiң меншiктi көрiнуi және болуы мүмкiн оның шешуiнiң жолдары қалыптасады. Кәсiпорын ... ... ... болатын таңдау керек талданатын әдiстердiң топтары барлығымен таңдау керек. Менеджменттiң қайсы ... да ... iшкi ... ... ... ... ... және сапалы параметрлер жарысауы керек. Кәсiпорындарда зерттеудiң ұйымындағы түбегейлi орыны мәлiметi бар жұмыс, оның ... ... ... және ... ... орналасады. Кәсiпорындардың деректер қоры зерттеудiң ақпараттық негiзi болып табыла алған құжаттардың үлкен тобын қосады. Бұл ... есеп ... тағы ... құжаттары, құрылым, функционалдық қызметтердiң бұйрықтар, есептеу нәтижесi, жоспарлар, хаттамалар, нормативтiк құжаттар, рекламацияның кәсiпорынның ... ... ... және ... ... - ... ... элементтердiң жиынтығы, оның күйiн өзгерiстiң мақсаты бар объектiне басқаруды ... iске ... ... тиесiлi әсер және процесс мiнездемелерi. Басқару жүйесi келесi негiзгi ... ... ... ... күйi туралы мәлiметтiң датчиктерi,
* жиын және бұл мәлiметтiң берiлуiн iшкi ... ... және бұл ... ... iшкi ... өндiрудi iшкi жүйе басқарушы әсері,
* берiлудi iшкi жүйе басқарушы әсері,
* атқарушы құрылымдар.
Ғылыми зерттеу - бұл ... ... ... ... жаңа ғылыми бiлiмдердiң өндiруiн процесс, толықтықпен, ақиқаттықпен, объективтiкпен, қайта өндiрiнгiштiкпен, айғақтықпен, дәлдiкпен және жаңалықтың белгiлi дәрежегесiмен ... ... ... ... - бұл сәйкес басқаруын әбден жетiлдiруi дамытуға - сыртқы және iшкi шарттардың үнемi құбылғыш бағытталған қайраткер түр. Топты қолданып ... ... ... ... жолының пәндiк шеңберлерiнде жүргiзiлетiн ғылыми зерттеу. Ғылыми зерттеуiндегi теория және тәжiрибе бөлiнбейтiн. Тәжiрибе теория мәлiметтi, ойлауға кiлт, ... ... ... ... ... ұғымдар, дәрежелер және әдiстердiң жұмыс жасалған кешенiмен орналастырады. Өнер-бiлiм алған ғылыми табыстар теорияны тәжiрибемен әлсiн-әлi ресми ... ...
АҚ - ның ... ... ... ... - ... жоғары болуы, әлеуметтік төлемдер, іссапар төлемі, сақтандыру және демалыс төлемдердің болуы. Ол өте маңызды және ... ... ... АҚ - ның ... ... тағы бір артықшылығы - басшылықпен тікелей байланыста болуы. Өйткені басшылық болып жатқан барлық жұмыстарда қатысып, проблемалардын болып жатқанын және ... шешу ... ... ... ...
АҚ - ның басқармасы бұйрықтарға қол қояды және қоластындағы жұмыскерлеріне міндетті түрде ... ... ... ... ... ... міндеттерді бөліп береді, қызметкерлердің өздеріне жүктелген тапсырмаларды уақытында және ... ... ... олардың жұмысын орнында тиісті жағдай жасау жөнінде шаралар қолданады. Қоластындағы жұмыскерлердің біліктілік деңгейін көтеру жөніндегі шаралар қолданады. Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... жөніндегі жұмыстарды ұйымдастырады.
АҚ - ның ұйымдастыру жүйесіндегі тағы бір артықшылығы - ... ... ... мен ... ... ... ... бағдарлама құру жөніндегі ұсынытсар дайындайды, мемлекеттік сатып алу рет - жосығының дұрыс жүргізілуінде бақылауды, Басқарманың Ережесіне сәйкес ... да ... ... ... ... ... ... деңгейдегі қызметкерлеріне сыйақы төлеуін және кәсіби, мансапты саты бойынша өсу жағдайларын қамтамасыз етеді.
АҚ - ның ... ... ... - ең негізгі кемшілік ол - бюрократия. Және де штат аз адам ... ... даму ... ... ... адам ... жетпейді. Жеке бөлімшелердің штат адмдардың саны әрине мекеменің негізгі ... ... ... ... ... ... сәйкес қаржылық есептілік және басқа да жұмыстардың уақытында жасалуына кедергі болады. АҚ - ның ... ... тағы бір ... - кадр алмасуы. Кадр алмасуы - кез келген ұйымның негізгі мәселесі болып табылады. Бұл жағдай ... ... ... ... Кадр алмасуы жұмыс күшінің қозғалуы, яғни ... ... ... ... ... ... қызметкермен қанағаттанбауы. Қызметкердің жұмыстан кетуінің негізгі себептері:
* жалақының бәсекеге ... ... ... ... ... ... ... жұмыс сағаттардың ұзақтығы;
* қатаң құрылым .
Осы мәселені шешу жолдарының бірі - жалақыны төлеу құрылымын қарастыру, мамандардың жиі ... ... ... ... ... қажет.[17]
3. АҚ - ның ... ... ...
3.1 Қазақстан Республикасының 2020 жылға дейінгі стратегиялық даму жоспарындағы және ... ... ... АҚ - ның орны және ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Президентінің атты халыққа Жолдауында Қазақстан Республикасының 2030 жылға ... Даму ... ... Бұл ... ... республиканы әлемнің ең қауіпсіз, тұрақты, экологиялық орнықты, экономикасы қарқынды ... келе ... ... ... ... ... ұзақ ... даму жолын айқындап берді.
стратегиясында жеті ұзақ мерзімді басымдық айқындалған: ... ... ішкі ... ... және ... топтасуы; шетел инвестициялары мен ішкі жинақталымдардың деңгейі жоғары ашық нарықтық экономикаға негізделген экономикалық өсу; Қазақстан азаматтарының денсаулығы, білімі мен әл-ауқаты; ... ... ... ... ... және байланыс; кәсіби мемлекет. Осы басымдықтар елді одан әрі дамыту жөніндегі нақты іс-қимылдар ... ... ... ... Президенті 2001 жылғы желтоқсанда бекіткен Қазақстан Республикасының 2010 ... ... ... даму жоспары стратегиясын іске асырудың алғашқы онжылдық ... ... ... ... 2020 ... ... ... даму жоспары 2010 жылдан бастап 2019 жылды қоса алғандағы аралықты қамтитын стратегиясын іске асырудың келесі кезеңі болмақ.
Стратегиялық жоспар-2010-ды іске ... ... ... ... және ... жоспар-2020-ны әзірлеу кезеңінде дамудың сыртқы жағдайлары елеулі өзгерістерге ұшырады. Қазақстан соңғы жетпіс жыл ішіндегі ең ауыр ... ... ... ... беттеді.
Стратегиялық жоспар-2020-ны іске асыру кезеңінде үдемелі индустрияландыру ... ... ... ... ... ... арттыруға бағытталған елді индустрияландыру келесі бағыттар бойынша іске асырылатын болады:
шикізат ... ... ... ... ... бөлістерге өтуімен, дәстүрлі салаларды: мұнай-газ секторын, тау-кен-металлургия кешенін, атом және химиялық өнеркәсіпті дамыту;
жер қойнауын пайдаланушылардың, ... ... мен ... ... негізделген секторларды: мәшине жасауды, құрылыс индустриясын, қорғаныс ... ... ... ... байланысты емес және көп жағдайда экспортқа бағытталған өндірістерді: агроөнеркәсіптік кешенді, жеңіл өнеркәсіпті, туризмді дамыту;
әлемдік экономикада кейінгі 15-20 жылда басым рөл ... ... ... ... және коммуникациялық технологияларды, биотехнологияларды, баламалы энергетиканы дамыту.
Қазақстанды индустрияландыру ... ... ... ... және ... ... ... сақтаумен бірге жүреді.[8]
Ұлттық инновациялық жүйені құру.
Шетелдік тәжірибені талдау әлемнің барлық үздік инновациялық жүйелері көп жағдайда ... ... ... ие ... айғақтайды.
Экономиканы әртараптандыру шеңберінде мемлекет ұлттық инновациялық жүйенің қалыптасуын мынадай принциптерде қамтамасыз етеді:
1)әлемдік ... ... құру және ... озық ... қалыптастыру үшін университеттік ғылымды одан әрі дамыту;
2)гранттар жүйесі ... ... үшін ... ... қаржыландыру. Елдің индустрияландыру басымдықтарына сәйкес ҒЗТКЖ басымдықтарын айқындауды Қазақстан Республикасы Үкіметінің жанындағы Жоғары ғылыми-техникалық комиссия жүзеге ... ... қоса ... сарапшыларды тарта отырып, гранттарға өтінімдерді бағалаудың транспаренттік үдерісін енгізу;
4) ұлттық қажеттіліктерге бейімделген тиімді шетелдік технологияларды қолдану.
Жер ресурстарына бай Қазақстанның ауыл ... ... ... жағынан ұзақ мерзімді салыстырмалы басымдығы бар. Ауыл шаруашылығының өнімділігін арттыру және ... ... ... қосылған құнды ұлғайту жөніндегі жұмыс жалғасады. Ауыл шаруашылығында суды ... ... ... ... ... шаруашылығының жаһандық жылынуының ықтимал салдарларына бейімделу шаралары іске асырылады.
Ауылдық жерлерде ел ... ... 50 %-ы ... ескере отырып аграрлық саланы дамыту ауылда тұратын халықтың өмір сапасын арттырудың шешуші факторы болып табылады. Осыған байланысты ... ... жене ... ... ... оңтайлы ауылдық орналастыруды модельдеу жұмысы жалғасады.
Осы стратегия шегінде Қазақстан Республикасы Индустрия және жаңа ... ... 2010 - 2014 ... ... стратегиялық жоспарында АҚ - на мойындаған негізгі міндеттерді көруге ... ... ... ... ... және жаңа технологиялар министрлігінің 2010 - 2014 жылдарға арналған стратегиялық жоспарының негізгі миссиясы ... ... ... ... ... ... дамытуға ықпал ететін жағдай жасау.
Ал ағымдағы ахуалды талдасақ, 2008 жылы 10196,23 ... ... өнім ... бұл 2007 жыл ... салыстырғанда 102,1 %-ды құрады. 2009 жылдан бастап ауыл шаруашылығы өндірушілерінің отандық зауыттардан сатып алатын минералдық тыңайтқыштардың ... ... ... жаңа ... ... іске асырылады. Бұл ретте субсидиялар отандық тыңайтқыштар өндіретін зауыттарға іске асырылған тыңайтқыштардың 1 ... ... ... ... ... ауыл ... өндірушілерінің нақты сатып алған тыңайтқыштары үшін төленеді.
Ұлттық экономиканы одан әрі ... ... және ... ... арттыру жөніндегі табысты процесс мемлекеттің индустриялық-инновациялық саясатын кейіннен іске асырумен тікелей ... ... 2020 ... ... ... даму ... іске асыру үшін инновациялық индустрияландыру шеңберінде мемлекеттің күш-жігерін шоғырлаңдыру қажет болатын жеті ... ... ... агроөнеркәсіптік кешен және ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеу; энергетика (таза энергетиканы дамытуды қоса ... ... ... ... және ... ... өндіру; мұнайды қайта өңдеу және мұнай-газ секторының инфрақұрылымы; металлургия және дайын металлургиялық өнімдердің өндірісі; химия, фармацевтика және қорғаныс өнеркәсібін дамыту; ... және ... ... ... инновациялық даму саласындағы уәкілетті орган ретінде мемлекеттің, жеке ... пен ... ... ... ... ... жандандыруға және әлемдік экономикадағы қазіргі уақыттағы өзгерістерді елдің технологиялық деңгейін арттыруға уақтылы қайта бағдарлау бойынша шараларды қабылдайды.
Заңнамалық базаны жетілдіру шеңберінде ... ... ... ... мен толықтырулар енгізілді. Осы Заңда негізгі қызметі инновациялық саланы дамытуға бағытталған әртүрлі заңды тұлғалардың ... ... ... ... Атап ... ол АҚ, АҚ және АҚ даму ... қатысты болады. Бұдан басқа жоғарыда көрсетілген заң жобасының тағы бір ... ... ... ... ... қолдауды Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысымен бекітілетін және республикалық бюджет қаражатынан қаржыландырылатын Инновациялық дамыту ... ... ... ... ... ... болып табылады. Инновациялық дамыту шараларының кешенін инновациялық ... ... ... ... ... және ... даму ... іске асырады.
Ұлттық инновациялық жүйенің негізгі элементтерін қалыптастырудың 1-кезеңінде (2005 - 2007 жылдар) Ұлттық инновациялық қорды, Ғылым ... ... және ... ... ... 8 ... ... 11 отандық және шетелдік қорларды қамтитын қаржылық және инновациялық инфрақұрылым құрылды.
АҚ.
АҚ-ға ұлттық инновациялық жүйеде инновациялық ... ... мен даму ... ... рөлі бөлінді. Бұған байланысты, АҚ өзіне ҰАЖ және ҒЗТҚЖ нәтижелерін дайындау элементін арнайы экономикалық аймақ, ... ... және ... ... негізінде инновациялық өндірісті тәжірибелік құру элементтерін де технопарктерін қамтитын бірыңғай ұлттық инновациялық құрылымды құру жөніндегі мақсатқа сай жұмысты жүргізеді.
Алматы, ... және Орал ... 3 ... ... ... ... ... өңірлерде жеткілікті дамымаған зертханалық кешен, оқыту орталықтарының қызметін, технология трансферттері, инжиниринг және т.б. бойынша қызмет ... ... ... ТЭН ... және ... ... ... Қазақстан, Шығыс Қазақстан облыстарында және Астана қаласында төрт өңірлік технопарктерді құру ... ... ... ... АҚ-ға берілген АЭА-ның және ҚАЗҒТУ технопаркі активтері республикадағы инновациялық инфрақұрылымды ... ... ... ... ... кеңейтті.
АҚ ақпараттық алмасуды кеңейту және серпінді технологиялар трансфертін жүзеге ... ... ... ... трансферттері желісін (ҚТТЖ) құрды. Қазіргі уақытта ҚТТЖ Ресей және Белоруссия технологиялар трансферті ... ... ... ... ... және ... сайттарында өз клиенттерінің әзірлемелерін орналастыру мүмкіндігіне ие. ҚТТЖ ... әрі ... ... ... ... ... деп болжануды. Құрылатын Инновация және патенттер банкі ҚТТЖ-ның әлеуетті мүмкіндіктерін кеңейтуге мүмкіндік береді.
Қаржылық даму институттары.
2003 жылы құрылған ... ... ... елде ... ... арттыруға жәрдемдесу және жоғары технологиялық, әрі ғылымды қажетсінетін технологияларды дамыту ... ... ... және ... ... ... ... мақсатында АҚ мына міндеттерді шешуге бағытталған еліміздің венчурлік индустриясын қалыптастыру және дамыту қызметін жүзеге асырады:
экономиканың инновациялық секторына коммерциялық ... ... және ... ... ... ... өндірістік қуаттарды игеру, жаңа жұмыс орындарын құру;
отандық әзірлемелерді коммерцияландыру және осы арқылы инновациялық өнімнің ... ... ... ... ... ... 31 ... жағдай бойынша АҚ-ға барлығы 502 жоба түсті, оның ішінде: 147 инвестициялық жобалар, 351 ... және ... ... жыл ... NIF$50К ... ... 4 жобасы. 2008 жылғы 31 мамырдағы жай-күй бойынша тау-кен өндіру, мұнай-газ, химия және медицина өнеркәсібі, машина ... ауыл және ... ... ... ... саласы, құрылыс, металлургия тәрізді салаларда 33 ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық әзірлемелер мен 5 инвестициялық жоба аяқталды.
2009 жылғы 1 желтоқсандағы жай-күй бойынша 9 ... ... ... ... 15 ... іске асырылуда, 3 жоба әлі қарау сатысында тұр.[15]
Қор өз қызметі ... 6 ... ... қор ... АҚ - ... және ... АҚ ... қатысуы лизингке малдар, жабдықтар және арнаулы техникалар, сонымен қатар ... ... ... АҚ ... ... ... құрылысына несиелік қарыз берумен болжанады. ЖШС қаржыландыруға өзінің өтінімдерін қалыптастыруды ... ... ... Жобаның операторларын мемлекеттік қолдау көрсету шаралары - жеңілдік және субсидия беру мәселесі ынталандырады.
АҚ компаниясының ... ЖШС ... май және шикі сүт ... ... ... құру жобасын іске асыруды жобалайды. Жоба Солтүстік-Қазақстан облысында, Петропавл қаласында және Ғ.Мүсірепов атындағы, Тайынша және ... ... іске ... ... ... ... ... зауыттың қуаттылығы жылына шамамен 180 мың тоннаға дейін, элеватордың қуаттылығы 400 мың тонна рапсқа дейін ұлғаяды. Қоспажем зауытының ... ... 200 ... ... өндіруге, ал мал шаруашылығы кешендері - 30 мың басқа ... ... ТЭН ... ... ... АҚ осы ... іске ... қатысу мүмкіндігі АҚ арқылы лизингке арнаулы жабдықтар алып ... ...
... ... жобасы Цесна компаниясының тобы Концерні>> ЖШС арқылы жоспарланған. ... іске ... орны - ... ... ... ... ... тұқымдастары негізіндегі құрғақ қоспалар, көкөніс езбелері), спорттық тағамдар, диабетпен ауыратындарға ... ... ... және ... ... ... ... тағамдар, жалпы алғанда емдеу-профилактикалық қасиеті бар негізгі азық-түлік тағамдарының өндірісін ұйымдастыру жоспарланған. Зауыттардың қуаттылығы - 27 мың ... ... ... ... Жоба ... дайындық жұмыстары жүргізіліп жатыр. Ұлттық холдингі>> АҚ осы жобаға қатысу мүмкіндігі АҚ қаржыландыру арқылы ...
... ... ... және заңды тұлғалар бірлестіктері серпінді жоба ретінде атты ұлттық брендін құруды мәлімдеді. Жобаның мақсаты: ұн және макарон өнімдерінің ең ірі ... осы ... ... ... жылжыту мақсатымен, брендінің астында біріктіру. Ұлттық холдингі>> АҚ Ауыл шаруашылығы министрлігімен ... және ... ... мен тауарөндірушілердің қоғамдық бірлестіктерінің өкілдерімен бірігіп Тұжырымдаманы және брендін қалыптастыру шараларының ... ... үшін ... ... құрды, брендін қалыптастырудың және жылжытудың аналитикалық зерттеулері сатып алынды. Тұжырымдама жобасы жетілдіру кезеңінде. ... ... тобы ... сүт пен ... ауыл ... ... өндіру, сақтау, бөліп тарату және экспорттау бойынша тікелей ықпалдасқан құрылым құру жобасын іске асыруды ұсынды. Жобаның іске ... орны - ... ... (болжамды Панфилов, Еңбекші қазақ, Ұйғыр аудандары). Болашақта - Жамбыл облысы. Жобаны іске асыру 3 блокпен қарастырылған. Бастапқыда 3 мың ... ... ... мен ... ... кейін оларды 10-12 мың гектарға дейін кеңейту, әр қайсысында 2 200 мал басы бар 4 ... сүт ... ... ... ... - ... ... Қостанай және Шығыс-Қазақстан облыстарында бір-бірден. Ұлттық холдингі>> АҚ жобаға қатысуы ... ... ... күшімен несиелік қаржыландыру, техниканы, құрал-жабдықтарды, малды лизингке берумен болжанады. Қазіргі уақытта ... ... ... параметрлері қарастырылуда.[12]
компаниясының тобы биологиялық/экологиялық таза ауыл шаруашылығы өнімдерін өндіру жобасын іске асыруды жоспарлауда. ... ... ... ... ... су ... дамыту. Қуаттылығы - жылына 2 мың тоннаға дейін шабақтардың бағалы тектерін, жылына 2 мың ... ... ... балықтарын, 15 мыңға дейін мал басын өндіру.
Несие ... ... үшін ... ... ұсынылған. Ұлттық холдингі>> АҚ және компаниясы ... ... ... ... пен ... ... ... қол қойылды. Қазіргі уақытта АҚ аналық мал басын сатып алуға арналған айналым қаржыларын толықтыруға несие желісін ... ... ... ... тағы да ... ... өңдеуші 3 зауыттың құрылысына 2 млрд. теңге шамасында несие желісін ұйымдастырудың мүмкіндігі қарастырылуда. ... іске ... ... және ... ... ... ... орындарының құрылуы, нарық жағдаятының кеңеюі, экспорттың ұлғаюы, қосымша құны жоғары дайын өнімдермен көрінеді, олар ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеу бойынша ... ... ... және ... ... ... АӨК ... Қазақстан Республикасының аумағында өндірістік кезеңде қалыптасады.
Қазақстан Республикасын үдемелі индустриялық-инновациялық дамыту ... ... ... арналған мемлекеттік бағдарламада АӨК және инноввацияның дамуына улкен көніл бөлінді, яғни ... ... ... ... шығу ... ауыл ... өнімдерін ішкі нарықтың қажеттілігін жабу және экспорт ... ... үшін ... көлемде өзндірудің бәсекеге қабілеттілігін қамтамасыз ету. Оның дамытудың негізгі ... ... ... ... да дмудын негізгі жолдары да көрсетілді: 1.Тиімді ұлттық ғылыми инновациялық жүйе қалыптастыру және ... ... ... 2. ... мен ... жаңа ... ... әзірлемелерін ауқымды және жеделдетіп игеруге ынталандыратын жағдайлар жасау. 3. Отандық кәсіпорындардың техникалық, ... және ... ... ... ... 1. Халықаралық танылған патенттер санын 2014 жылға қарай 30-ға ... ... 2. ... жаңа ... мен жүзеге асырылған тәжірибелік-конструкторлық әзірлемелердің санын 2014 жылға қарай тиісінше 200-ге және 160-қа ... ... 3. 2014 ... ... кезең ішінде инновациялық инфрақұрылымдарды құру және қолданыстағыларын кеңейту: ... ... саны - 2 ... ... бюролар - 3 бірлік; технопарктер - 4 бірлік. 4. Елдегі кәсіпорындардың инновациялық белсенділігін мынадай деңгейлерге дейін арттыру:
- 2015 ... ... - 10%;
- 2020 ... ... - 20%; ... ... ... қойылған. Осыдан АҚ - ның осы стратегиялардың орындалуында негізгі орын алады. ... ... ... үшін ... ынталадыру керек деп ойлаймын.
Қорытынды
2008 жылдан бастап экономикалық аграрлы сектор ... ... ... 2,7 млрд ... ... Келесі жылы бұл цифрлар 2 есе көбейіп және 6 млрд теңгені ... ... ... экономикалық аграрлы секторындағы жаңа технологияларды ендіру мен ғылымды дамыту үшін 120 млн АҚШ доллар қаржы бөлінегн ... Бұл ... ауыл ... нақты бағыттары бойынша кешендік ірі зерттеулер жүргізілуде және өндіріске ғылымның тиімді енгізілуіне барлық жағдайлар жасалып ... ... ... ... бағыттарының бірі - ол отандық және шетелдік ғылыми зерттемелерді АӨК-гі инновациялық ... ... ... ... ... ... беруі туралы айтатын болсақ, өткен 2006-2008 жылдардағы орташа ... ... ... ... ұйымдары тәжірибелік-өндірістік шаруашылықтармен бірлесіп мынадай нәтижелерге қол жеткізді:
* ауыл шаруашылығы дақылдарының 185 жаңа сорты мен ... ... ... сорт ... берілді;
* жануарлардың 23 тұрпаты, аталық ізі, кросы шығарылды және/немесе ... ... 24 ... пен вакцина, 43 машина мен құрал-жабдық әзірленді;
* ... ... және су ... (71), мал ... ... (23), ауыл ... өнімдерін өңдеуде және құрама жем өндіруде (44) және механикаландыруда (9) технология әзірленді.
Көрсетілген периодта ... ... ... ... 794 ... ... ие ... солардың ішінде:
* иегерлік патенттер - 89 дана;
* алдын-ала иегерлік патенттер - 554 ... ... ... ... -1219 дана;
* селекциялық жетістіктер патенттер -149 дана;
* пайдалы модельге патенттер -16 ... ... ... ... Ауыл ... ... мен ... бірге ғылыми зерттеулерді ұйымдастыру жүйесін реформалау бойынша мақсатты жұмыс жүргізілді. Ол ... ... ... 4 басты топқа топтастыру негізінде жасалынған:
* өсімдік өсірудегі еңбек өнімділігін жоғарлату;
* мал шаруашылығында еңбек өнімділігін жоғарлату;
* ... ... ... ... ... ... пен экономикалық тиімділігін жоғарлату.[23]
АҚ-ы ғылыми - зерттеу институтының қызметін күшейтіп, ... мен ... ... іске ... ... ... мен жабдықтарды даярлайды. 2010 жылы АҚ-ның ғылыми - зерттеу институттарымен ие болған құжаттар ... ... ... болатын. Бұл базаға 1991 жылдан 2009 жыл аралығындағы алынған қорғау құжаттар енген болатын.
Аграрлық ғылым саласында іс ... ... ... және ... ... ... ... 2007 жылғы қыркүйек айынан 2009 жылғы желтоқсан айына дейінгі мерзімде АҚ Израиль, Австралия, Бразилия, Аргентина, ... ... АҚШ, ... Корея, Германия, Италия, Ресей, Белоруссия және Украина сияқты ... ... ... ауыл шаруашылығы ғылыми-зерттеу ұйымдарымен өзара түсіністік және ынтымақтастық туралы 20 меморандумға қол қойды.
2009 жылы ... ... ... мен ... ... 5 ірі ... ... өткізіліп, олардың қорытындылары бойынша ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізу және тәжірибе ... ... ... қол жеткізілді.
Сондықтан да Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаев экономиканың аграрлы секторына ұтыс тігуде. Себебі әр елдің экономикалық ... ... ... ... табылады. Осыдан АҚ-ның ауыл шаруашылығында маңызды орынға ие және ауыл ... ... ... - ... ... үлесі жоғары.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
* Многоукладность экономики в АПК и приоритеты его развития // ІІ II ... ... ... ... ... ... 3-часть, МКТУ им. Х.А.Ясави. - ... - 2006. c. 70-73. ... ... ... ... инфраструктуры села и ее развитие в регионах // II Туркестанский интеграционный форум стран Центральной ... ... МКТУ им. ... Туркестан, 2006. c.297-302. (бірлескен авторлықпен).
* Развитие инновационных процессов в агропромышленном ... // ... ... ... ... - ... 2007, 5-том, c.269-271. (бірлескен авторлықпен).
* Инвестиция көлемінің ауылшаруашылығы өндірісіне әсерін статистикалық-математикалық талдау // ... ... ... ... - ... 2007. б.140-147. (бірлескен авторлықпен).
* Развитие инновационной системы - фактор конкурентоспособности сельского хозяйства // ... ... ... ... - ... 2007, 5-том, с.138-140. (бірлескен авторлықпен).
* Етті құс шаруашылығын дамытудың ұйымдастырушылық нысандары. // Халықаралық ғылыми-практикалық конференциясының ... - ... 2007. ... ... ... Ауыл ... мемлекеттік реттеу тетіктері // Халықаралық ғылыми-практикалық конференциясының материалдары. - Көкшетау, 2008. б.111-114. (бірлескен ...
* ... ... в АПК // Вестник МКТУ им. Х.А.Ясави. - Туркестан, 2008, №3. с.312-318.
* Аймақтағы агроөнеркәсіп ... ... ... ... ... // ... атындағы ХҚТУ Хабаршысы. - Түркістан, 2009. №1(64). б.387-391.
* Агроөнеркәсіп өндірісінде инновациялық үрдісті дамытудың ерекшеліктері // ҚР ... және ... ... ... ... . - Алматы, 2009. №2. б.11-14. (бірлескен авторлықпен).
11. Ауыл шаруашылығындағы инновациялық ... ... ... ... // ... ғылыми-практикалық конференция. - Тараз, 2009, б.48-51.
12. Оңтүстік Қазақстан облысы агроөнеркәсіп кешенінің ... ... және ... ... ... ... бағалау // Халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция. - ... 2010. ... ... ... мәні мен ... жіктелуі // Қ.А.Ясауи атындағы ХҚТУ Хабаршысы. - Түркістан, 2010. №1. ... ... ... 2006 ... 23 наурыздағы Заңы;
15. Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 8 ... ... ... ... А.Н. ... А. Сауқымбек; Кәсіпорынның индустриялық-инновациялық даму бағдарламасын қалыптастыру. б.127-145
19. Абдыгаппарова С.Б. Инновационный потенциал Казахстана: ... ... ... / ... - Алматы: Экономика, 2001. ... ... К.В. , ... К.Н. ... ... перспективы. 2004г. б.126-150
21. Кембаев Б.А., Ахметов Р.И., Тулебаев А.К., Дзекунов В.П. Инновационная деятельность в Республике Казахстана; состояние и проблемы ... ... ... ... Казгос. ИНТИ. 2002. б. 147-169
* .Направления совершенствования инновационной политики государства в условиях ограниченности инвестиционных ... // ... ... ... - 2009. - №4 - 0,4 п.л.
* ... и ... ... развития агропромышленного комплекса Казахстана // Вестник регионального развития. - 2010. - №1. - 0,5 п.л.
* ... и ... ... ... финансирования инновационных процессов // Вестник КазГАТУ. - 2010. - №2. - 0,5 п.л.
* ... ... ... ... деятельности // Вестник КазГАТУ. -2010. - №3. - 0,6 п.л.
* .Теоретические основы ... ... ... национальной экономики // Вестник ЕНУ. - 2010. -№2. - 0,5 п.л.
* ... и ... ... инновационной системы в Казахстане // Вестник ИЭИ. - 2010. - №2. - 0,5 п.л.
* ... ... ... ... ... ... // Вестник КЭУК. - 2010. -№1. - 0,5 п.л.
* ... ... ... и ... ... ... ... в современной экономике // Вестник регионального развития. - 2010. - №2 - 0,6 п.л.
* ... ... ... ... на ... этапе // Вестник КЭУК. 2010. - №2. - 0,4 п.л.
* ... и ... ... ... агропромышленного комплекса Казахстана // Вестник КарГУ. - 2010. - №3. - 0,5 п.л.
* ... роли ... ... ... в ... инновационно-технологического развития АПК // Вестник регионального развития. - 2010. - №3. - 0,7 п.л.

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге



2008-2014 © stud.kz группа сайтов Stud.kz
Создание сайта - студия Riskk | Time 0.0169